برچسب: دانشنامه بیماری‌های گوش و حلق و بینی

هنگامی که یک عامل بیماری‌زای ویروسی وارد بدن می‌شود، تمام توجهات معطوف به علائم آشکار آن مانند سرفه‌های ممتد، تب بالا یا بثورات پوستی می‌گردد؛ غافل از اینکه ویروس‌ها در همان لحظات، در حال نفوذ به پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مسیرهای عصبی جمجمه، از جمله عصب هشتم (عصب شنوایی) هستند! در بسیاری از معاینات بالینی، بیمارانی مراجعه می‌کنند که پس از گذراندن یک دوره به ظاهر ساده از بیماری‌های عفونی، ناگهان متوجه می‌شوند که جهان پیرامونشان در یک سمت کاملا بی‌صدا شده است. این پدیده که در اصطلاح پزشکی به عنوان کاهش شنوایی حسی عصبی ناگهانی (SSNHL) شناخته می‌شود، یک فوریت مطلق اتولوژی است.

شاید همین الان که در حال خواندن این متن هستید، احساس می‌کنید یکی از گوش‌هایتان ناگهان به زیر آب رفته و با یک سد ضخیم کیپ شده است؛ همراه با یک سوت ممتد و کلافه‌کننده، اما بدون ذره‌ای درد. احتمالا تلاش کرده‌اید با خمیازه کشیدن، قورت دادن آب یا گرفتن بینی این گرفتگی را برطرف کنید، اما هیچ تغییری حاصل نشده است. اگر به دنبال یک پاسخ سریع و بی‌پرده هستید، باید بدانید که این یک تجمع جرم ساده یا آب‌رفتگی نیست؛ بلکه شما ممکن است در حال تجربه بارزترین علائم سکته گوش (ناشنوایی حسی عصبی ناگهانی) هستید.

صبح از خواب بیدار می‌شوید، تلفن زنگ می‌خورد، آن را روی گوشتان می‌گذارید؛ اما هیچ صدایی نمی‌شنوید! یک سکوت سنگین و وهم‌آور که معمولا با یک سوت ممتد یا وزوز آزاردهنده همراه است. این سناریوی دلهره‌آور، دقیقا همان لحظه‌ای است که با پدیده‌ای اورژانسی به نام کری ناگهانی حسی-عصبی (SSNHL) مواجه شده‌اید. در علم پزشکی، افت شنوایی بیشتر از 30 دسی‌بل در حداقل سه فرکانس متوالی که در کمتر از 3 روز رخ دهد، با این عنوان شناخته می‌شود.

تفاوت میگرن وستیبولار و بیماری منیر در منشأ اصلی است؛ میگرن وستیبولار یک اختلال عصبی-میگرنی است و معمولاً کاهش شنوایی دائمی ایجاد نمی‌کند، در حالی که بیماری منیر به دلیل افزایش فشار اندولنف در گوش داخلی رخ می‌دهد و در ۸۰–۹۰٪ بیماران باعث کاهش شنوایی پیشرونده و اغلب دائمی می‌شود. فرق میگرن تعادلی و منیر در مدت حملات هم مشخص است؛ حملات میگرن تعادلی می‌تواند از چند ثانیه تا چند روز طول بکشد، اما حملات منیر معمولاً ۲۰ دقیقه تا ۱۲ ساعت است.

بیماری‌های پوستی لاله گوش اغلب به شکل انواع درماتیت گوش ظاهر می‌شوند و شایع‌ترین آن‌ها اگزمای آتوپیک، تماسی و سبورئیک است. درمان اگزمای گوش با کرم‌های کورتونی موضعی (مانند هیدروکورتیزون یا بتامتازون) در ۷۰–۹۰٪ بیماران طی ۲–۴ هفته خارش، قرمزی و پوسته‌ریزی را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد؛ اگر عفونت ثانویه وجود داشته باشد، قطره یا کرم ضدقارچ/آنتی‌بیوتیک اضافه می‌شود. تشخیص زودهنگام توسط متخصص پوست یا ENT از مزمن شدن جلوگیری می‌کند.

نحوه عملکرد سمعک در سه مرحله اصلی خلاصه می‌شود: میکروفون‌های دوگانه صدا را دریافت و به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کنند، پردازشگر دیجیتال با هوش مصنوعی نویز را تا ۴۰ dB کاهش داده و فرکانس‌ها را برای کم‌شنوایی شما تنظیم می‌کند، سپس آمپلی‌فایر و رسیور صدا را تقویت و به گوش می‌رسانند. سمعک چگونه کار میکند؟ با فناوری ۲۰۲۵، درک گفتار در محیط شلوغ تا ۳۰–۴۰٪ بهتر می‌شود؛ نحوه کار سمعک چیست؟ شخصی‌سازی دقیق بر اساس ادیوگرام شما تا تجربه‌ای نزدیک به شنوایی طبیعی ایجاد کند.

شنوایی یک‌طرفه، وضعیتی است که در آن فرد در یکی از گوش‌های خود شنوایی بسیار کم یا نزدیک به صفر دارد؛ در حالی که گوش دیگر، از شنوایی طبیعی یا تقریبا طبیعی برخوردار است. کاشت سمعک‌های مغناطیسی برای بهبود شنوایی یک‌طرفه با انتقال صدا از طریق استخوان به گوش سالم، جهت‌یابی صدا را تا ۷۰–۹۰٪ و درک گفتار در محیط شلوغ را تا ۶۵–۸۵٪ بهبود می‌بخشد. کاشت سمعک مغناطیسی شامل که بخش داخلی و خارجی است، خطر عفونت را به کمتر از ۳٪ کاهش می‌دهد و دوره نقاهت آن تنها ۳–۴ هفته طول می‌کشد؛ این روش برای افرادی که سمعک CROS جواب نداده، گزینه‌ای ایده‌آل است.

آرتروز و کم شنوایی ارتباط نزدیکی دارند؛ کاهش شنوایی در آرتروز التهابی (به‌ویژه آرتریت روماتوئید) به دلیل التهاب مزمن گوش داخلی و عوارض داروهای ضدالتهابی رخ می‌دهد. حدود ۴۰٪ افراد بالای ۵۰ سال مبتلا به آرتروز التهابی در معرض کاهش ناگهانی شنوایی هستند؛ تشخیص زودهنگام و مدیریت داروها می‌تواند کیفیت زندگی را حفظ کند و از پیشرفت کم‌شنوایی تا ۵۰٪ جلوگیری نماید.

درمان خانگی برای کاهش خارش گوش ناشی از اگزما با کمپرس سرد، مرطوب‌کننده بدون عطر و آلوئه‌ورا تا ۷۰٪ علائم را در ۷–۱۰ روز کاهش می‌دهد. درمان خانگی اگزما با مواد طبیعی مانند بلغور جو دوسر موضعی و روغن‌های گیاهی، التهاب را آرام می‌کند. درمان خانگی خارش گوش ناشی از اگزما با این روش‌ها، بدون عوارض دارویی، کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد.

سرطان و روند درمان آن می‌تواند یکی از دشوارترین مراحل زندگی باشد. یکی از عوارض کمتر توجه‌شده، تاثیر داروهای شیمی درمانی بر شنوایی است. طبق مطالعات، حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد از بیماران دریافت‌کننده برخی داروهای خاص مانند سیس‌پلاتین، دچار کم شنوایی در اثر شیمی درمانی می‌شوند. این آسیب‌ها ممکن است برگشت‌ناپذیر باشند. بنابراین در بررسی درمان‌های سرطان و از دست دادن شنوایی باید دقت بیشتری داشت.

انواع تست های شنوایی سنجی و تست شنوایی دقیق در سال 2026 نقش مهمی در تشخیص زودهنگام مشکلات شنوایی در کودکان و بزرگسالان دارند؛ برای نوزادان و کودکان، تست شنوایی سنجی OAE (انتشار صوتی گوش) عملکرد سلول‌های مویی حلزون را بررسی می‌کند و ABR (پاسخ شنیداری ساقه مغز) برای ارزیابی مسیرهای عصبی شنوایی استفاده می‌شود. در بزرگسالان، آدیومتری تون خالص میزان شنوایی را در فرکانس‌های مختلف می‌سنجد و تمپانومتری سلامت گوش میانی و مشکلاتی مانند افیوژن و عفونت را تشخیص می‌دهد.

بهترین سمعک پشت گوشی با فناوری AI و حذف نویز تطبیقی، درک گفتار در محیط شلوغ را تا ۳۰–۴۰٪ نسبت به مدل‌های قدیمی بهبود می‌بخشد. بهترین برند سمعک پشت گوش BTE مانند Phonak Lumity و Oticon Intent با باتری شارژی ۲۴–۴۰ ساعته و اتصال بلوتوث LE Audio، برای کم‌شنوایی شدید تا عمیق ایده‌آل هستند. سمعک های پشت گوشی به دلیل قدرت بالا، راحتی و تهویه مناسب گوش، رضایت ۸۵–۹۰٪ کاربران را جلب کرده‌اند.

نویز یا صدای بلند می‌تواند به سلول‌های مویی گوش داخلی آسیب برساند و باعث کم‌شنوایی نویزی شود. در سال ۲۰۲۵، با افزایش استفاده از هدفون‌ها و محیط‌های پر سر و صدا، حدود ۱.۱ میلیارد نفر در معرض خطر مشکل کم شنوایی ناشی از نویز هستند. پیشگیری با محافظ گوش، تست‌های شنوایی‌سنجی، و دوری از نویزهای بالای ۸۵ دسی‌بل شنوایی را حفظ می‌کند.

سمعک به افراد کم شنوا چه کمکی می کند؟ این دستگاه با تقویت هدفمند ۲۰–۴۰ دسی‌بل در فرکانس‌های گفتاری و کاهش نویز محیط تا ۶ دسی‌بل، درک گفتار را در ۸۰–۹۰٪ کاربران بهبود می‌بخشد. راز عملکرد سمعک: تکنولوژی پشت بهبود شنوایی شامل میکروفون جهت‌دار، پردازش دیجیتال DSP و الگوریتم WDRC است که صدا را طبیعی‌تر می‌کند. نحوه کارکرد سمعک از دریافت تا انتقال در ۳ مرحله، شنوایی را برای مکالمات روزمره واضح‌تر می‌سازد.

نحوه استفاده از سمعک با جایگذاری دقیق، روشن/خاموش کردن صحیح و تنظیم صدا، کیفیت شنوایی را تا ۸۳٪ در کاربران آموزش‌دیده بهبود می‌بخشد. چگونه از سمعک استفاده کنیم؟ با رعایت تنظیم و نگهداری سمعک (تمیز کردن روزانه و تعویض فیلتر ماهانه)، بیش از ۸۰٪ افراد تجربه شنیداری طبیعی‌تری دارند و از مشکلات رایج مانند سوت یا کاهش صدا جلوگیری می‌کنند.

درمان کم شنوایی بدون سمعک در موارد شدید حسی‌عصبی با کاشت حلزون تا ۹۵٪ موفقیت در بازگرداندن شنوایی گفتاری دارد و برای کم‌شنوایی انتقالی، جراحی‌هایی مانند تمپانوپلاستی شنوایی را در ۹۰–۹۸٪ موارد بدون سمعک بهبود می‌بخشد. چگونه کم‌شنوایی را بدون سمعک درمان کنیم؟ با تشخیص زودهنگام و انتخاب روش مناسب (کاشت حلزون، رفع انسداد یا دستگاه‌های استخوانی)، میلیون‌ها نفر کیفیت زندگی‌شان را بازمی‌یابند.

سمعک برای کودکان یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازتوانی شنوایی در سنین پایین است که می‌تواند رشد گفتار، زبان و یادگیری را به‌طور چشمگیری بهبود ببخشد. سمعک کودکان باید خیلی زود (حتی از چند ماهگی) تجویز شود؛ زیرا مغز کودک در ۳ سال اول زندگی بیشترین پلاستیسیته را دارد و تأخیر در تقویت شنوایی می‌تواند تا ۵۰٪ مهارت‌های زبانی را مختل کند. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO)، کودکانی که سمعک‌های کودکان را قبل از ۶ ماهگی دریافت می‌کنند، در ۸۰–۹۰٪ موارد به سطح گفتاری نزدیک به همسالان شنوای خود می‌رسند، در حالی که تأخیر تا ۲–۳ سالگی این عدد را به کمتر از ۵۰٪ کاهش می‌دهد.

اوریون گوش چیست؟ عفونت ویروسی مسری که با علائم اوریون مانند تورم دردناک غدد بزاقی، تب و بدن‌درد همراه است و در ۱ تا ۴ درصد موارد به کم‌شنوایی یک‌طرفه دائمی منجر می‌شود. درمان عفونت اوریون چیست؟ حمایتی (استراحت، مایعات، مسکن) است زیرا ضد ویروسی خاصی وجود ندارد؛ اما واکسن MMR با دو دوز تا ۸۸ درصد از ابتلا و عوارض جدی پیشگیری می‌کند.

سمعک زیرپوستی چیست؟ این فناوری کاشتنی نوین برای افرادی طراحی شده که دچار کم‌شنوایی هدایتی یا مختلط هستند و امکان استفاده از سمعک‌های معمولی را ندارند. سمعک کاشتنی زیرپوستی با هدایت استخوانی صدا را مستقیم به گوش داخلی منتقل می‌کند و طبق آمار جهانی، تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۸۰٪ رضایت کاربران را ثبت کرده است. آگاهی از قیمت سمعک زیر پوستی نیز نقش مهمی در انتخاب آگاهانه این روش درمانی دارد.

سمعک باها چیست؟ سمعک کاشتنی باها (BAHA) یک دستگاه پیشرفته هدایت استخوانی است که برای کم‌شنوایی هدایتی، کری یک‌طرفه یا ناهنجاری‌های مادرزادی گوش طراحی شده. کاشت سمعک باها با پایه تیتانیومی در استخوان جمجمه انجام می‌شود و ارتعاشات را مستقیم به گوش داخلی می‌رساند. این روش کیفیت شنوایی را در ۸۵–۹۵٪ بیماران بهبود می‌بخشد و بیش از ۷۵,۰۰۰ کاشت موفق تا سال ۲۰۲۵ گزارش شده است.