7 مورد از انواع ترشحات گوش + علت ترشح از گوش

انواع ترشحات گوش می‌تواند طبیعی (جرم گوش) یا پاتولوژیک (چرکی، خونی، آبکی) باشد؛ علت ترشح از گوش در کودکان اغلب عفونت باکتریایی (Pseudomonas و Staphylococcus در بیش از ۶۰٪ موارد زیر ۵ سال) و در بزرگسالان ضربه یا کلستئاتوم است. انواع ترشح گوش آب زرد و چرک سیاه معمولاً عفونت مزمن یا پارگی پرده را نشان می‌دهد؛ درمان با قطره آنتی‌بیوتیک (سیپروفلوکساسین یا جنتامایسین) در ۸۵–۹۵٪ موارد مؤثر است، اما چرک سیاه اغلب نیاز به جراحی دارد.

درمان ترشحات گوش، شامل معاینه توسط متخصص گوش، حلق و بینی برای تعیین علت زمینه ای است. این ارزیابی ممکن است شامل یک معاینه فیزیکی باشد که احتمالاً با آزمایش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی اسکن یا MRI، تکمیل می‌شود. بر اساس تشخیص، برنامه درمانی ممکن است شامل ترکیبی از داروها، مانند آنتی بیوتیک ها یا ضد قارچ ها در صورت وجود عفونت، و همچنین قطره های گوش مانند OtoClear برای رفع تولید بیش از حد مایع باشد.

OtoClear یک محلول موضعی است که توسط دکتر مایکل جانسون، محقق برجسته در زمینه گوش و حلق و بینی، فرموله شده است. OtoClear نتایج امیدوارکننده‌ای را در کنترل انواع ترشحات گوش، بهبودی و کاهش علائم نشان داده است. 

خروج ترشحات گوش (ear discharge) می تواند نشانه چندین بیماری یا شرایط پزشکی مختلف باشد. از روی انواع ترشحات گوش تا حدود زیادی می توان به علت آب آمدن از گوش پی برد. شایع ترین ترشحی که از گوش خارج می شود، جرم گوش یا وکس گوش است که به صورت طبیعی از گوش هر فرد سالمی بیرون می آید. اما سایر انواع ترشحات گوش به احتمال زیاد نشانه یک بیماری یا شرایط خاص پزشکی هستند. خون، خونابه، آب و ترشحات سفید یا شیری برخی از انواع ترشحات گوش به شمار می روند. گاهی هم ممکن است ترکیبی از دو یا چند نوع ترشح گوش با هم در حال خروج از گوش دیده شود.

آشنایی با انواع ترشح گوش

در زیر انواع ترشح گوش، برای آشنایی ذکر شده است.

1. ترشح گوش کدر یا چرکی

شایع ترین انواع ترشحات گوش ناشی از بیماری، ترشح چرکی است. علت اصلی بروز ترشح گوش زرد، چرکی یا کدر، وقوع عفونت و بیماری گوش خارجی یا میانی است. ممکن است به دنبال عفونت گوش و عدم توجه به علائم آن، پرده گوش پاره شده باشد. ترشح موجود در گوش میانی از محل پارگی پرده گوش عبور کرده و از گوش خارج می شود. در 10% موارد عفونت گوش میانی احتمال پارگی پرده گوش و خروج ترشح زرد یا چرکی وجود دارد.

2. ترشح ایجاد شده بدلیل یا از طریق لوله تهویه گوش

در کودکانی که به صورت مکرر و متناوب دچار تجمع مایع در گوش میانی می شوند؛ لوله تهویه گوش برای آنها کار گذاشته می شود. این لوله ها گوش میانی را به گوش خارجی متصل می کنند. ترشحات گوش میانی می توانند از راه این لوله ها به سمت گوش خارجی تخلیه شوند.

بدین ترتیب، فضای گوش میانی، خشک باقی می ماند. خشک شدن فضای گوش خارجی احتمال عود عفونت گوش میانی (middle ear infection) را تا حد بسیار زیادی کاهش می دهد. گاهی اوقات این لوله های گوش بسته می شوند. با بسته شدن این لوله ها، خروج ترشحات گوش قطع می شود که باعث جمع شدن انواع ترشحات گوش در گوش میانی می شود.

3. جرم گوش

جرم گوش رنگ زرد تا نارنجی یا قهوه ای دارد. رنگ جرم گوش گاهی تیره و گاهی روشن است. اگر جرم گوش به دنبال استحمام یا پس از شنا خیس بخورد؛ کمی نرم می شود و ممکن است به شکل انواع ترشحات گوش خارج شود و یا با جذب آب متسع شده و باعث کاهش شنوایی شود. همان گونه که در بخش های پیشین گفته شد؛ جرم گوش ترشح طبیعی گوش به شمار می رود. به طور معمول خروج جرم گوش یا وکس گوش نشانه بیماری خاصی نیست. ^{verywellhealth}

4. ترشح خون از گوش

شاید یکی از ترسناک ترین و در عین حال، خطرناک ترین مایعاتی که ممکن است از گوش ترشح شود، خون است. اگرچه در بیشتر اوقات علت ترشح خون از گوش، وجود یک ضربه یا زخم ساده در کانال گوش می باشد، اگر خروج خون از گوش به دنبال تصادف یا ضربه به سر باشد، نشانه یک مشکل جدی و خطرناک در قاعده جمجمه است و نیاز به بررسی فوری دارد. در بیشتر موارد علت خونریزی گوش (ear bleeding) یک خراش ساده است که به دلیل وارد کردن یک جسم خارجی در کانال گوش پدید آمده است.

در این موارد انواع ترشحات گوش، به طور معمول کار درمانی خاصی لازم نیست. توصیه می شود هیچ گونه جسم خارجی حتی گوش پاک کن به داخل کانال گوش وارد نشود. برای اینکه رفتار سالم تری با گوش های خود داشته باشیم؛ بهتر است مضرات گوش پاک کن را بشناسید.

5. ترشح آبکی از گوش

گاهی از گوش فرد یک مایع شفاف مانند آب انواع ترشحات گوش خارج می شود. برخی اوقات ممکن است به دنبال استحمام یا در پی شنا مقداری آب درون کانال گوش باقی مانده باشد و کمی بعد از گوش خارج شود. گاهی هم این احتمال وجود دارد که مقداری اشک چشم وارد کانال گوش شده باشد و خارج گردد. مشاهده ترشح شفاف از گوش در بیشتر موارد به چنین دلایل ساده ای بر می گردد و به ندرت ممکن است نشانه وجود یک بیماری در گوش باشد. شایان ذکر است که بسیاری از مردم، خروج هرگونه انواع ترشحات گوش را با عبارت «آب آمدن از گوش» اشتباه می گیرند.

6. خروج قطره گوش

گاهی این امکان وجود دارد که مدتی پس از ریختن قطره گوش به داخل کانال گوش، این قطره از گوش به سمت بیرون روانه شود. اگر کسی چکاندن قطره در گوش فرد را ندیده باشد یا نداند ممکن است گمان کند که انواع ترشحات گوش وجود دارد.

7. ترشح ناشی از وجود جسم خارجی در گوش

اگر از گوش یک کودک ترشحی روان است و قبل از آن درد گوش و تب نداشته، به وجود جسم خارجی در گوش باید شک کرد. کودکان ممکن است یک جسم خارجی را وارد کانال گوش خود نمایند. اطراف این جسم خارجی عفونتی مختصر و ترشح زرد یا چرکی به وجود می آید. اگر جسمی که کودک در گوش فرو برده است دارای زوایا یا نوک تیز باشد، احتمال زخم یا خراش هم به مشکل بالا افزوده می شود. در این حالت ممکن است در ترشح زرد و انواع ترشحات گوش خارج شده از گوش رگه های خون هم دیده شود. ^{seattlechildrens}

بیشترین آمار مربوط به انواع ترشحات گوش، در کودکان زیر 5 سال مشاهده می شود. شایع ترین علت باکتریولوژیک گوش کودکان نیز، باکتری های سودوموناس (Pseudomonas) و بعد از آن استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus)، هستند. داروهای سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin) و جنتامایسین (Gentamicin) از داروهای موثر جهت درمان ترشحات گوش هستند.

درمان ترشح گوش

بدیهی است که درمان هر یک از انواع ترشحات گوش با هم فرق دارد. به عنوان نمونه، ترشح جرم گوش امری طبیعی است و در صورتی که مشکل دیگری وجود ندارد، نیازی به مراجعه پزشکی نیست. اگر فردی با مشکل آب آمدن از گوش رو به رو شود، در صورتی که پس از ضربه به سر اتفاق نیفتاده باشد و پس از 24 ساعت تکرار نشود و قطع گردد، مشکلی نیست و نیازی به نظارت پزشکی ندارد.

انواع ترشحات گوش به طور معمول به دلیل ایجاد خراش یا زخم کوچک در پوست کانال گوش است. اگر بدون وجود علائم عفونت گوش میانی، فقط چند قطره خون از گوش خارج شده، بهتر است کمی صبر شود. به طور معمول، زخم یا خراش خود به خود بهبود می یابد و نیاز به کار بیشتری ندارد. فرو بردن هر جسمی به داخل کانال گوش دارای زخم، دوباره زخم را تازه می کند و خونریزی عود می نماید. همچنین درمان ترشح زرد یا چرکی منوط به درمان عفونت گوش است. در این موارد انواع ترشحات گوش به پزشک معالج باید مراجعه شود.

درمان چرک سیاه گوش

چرک سیاه یا ترشح تیره، چسبناک و بدبوی گوش معمولاً نشانه کلستئاتوم (کیست کلستئاتوم) یا عفونت مزمن و عمیق گوش میانی است. این انواع ترشحات گوش اغلب با کاهش شنوایی پیش‌رونده، درد متناوب و بوی بسیار نامطبوع همراه است و اگر درمان نشود، می‌تواند به استخوان‌های اطراف گوش، عصب صورت یا حتی مغز گسترش پیدا کند.

درمان قطعی اغلب جراحی است؛ جراح کلستئاتوم را کامل برمی‌دارد و ساختار گوش را ترمیم می‌کند. در موارد خفیف‌تر، آنتی‌بیوتیک موضعی و قطره گوش تجویزی می‌تواند کمک کند، اما بدون جراحی، احتمال عود بسیار بالاست (تا ۵۰–۷۰٪ در برخی مطالعات). حتماً به متخصص گوش مراجعه کنید تا از آسیب دائمی جلوگیری شود.

به نقل از ژورنال Otolaryngology–Head and Neck Surgery:

ترشح چرک سیاه و بدبو از گوش در بیش از ۸۰٪ موارد نشانه کلستئاتوم است؛ تأخیر در جراحی می‌تواند خطر آسیب به استخوان‌های گوش داخلی و کاهش شنوایی دائمی را تا ۵۰–۷۰٪ افزایش دهد.

علت امدن اب زرد از گوش

آب زرد یا ترشح زردرنگ (گاهی چرکی) از گوش معمولاً به دو دلیل اصلی رخ می‌دهد: عفونت گوش خارجی (اوتیت خارجی یا «گوش شناگر») که اغلب بعد از شنا یا رطوبت طولانی ایجاد می‌شود، یا عفونت گوش میانی با پارگی پرده گوش. علائم همراه شامل درد شدید، خارش، تورم کانال گوش، کاهش شنوایی و گاهی تب است. اگر پرده گوش سالم باشد، معمولاً عفونت خارجی است و با قطره گوش آنتی‌بیوتیک + کورتیکواستروئید و خشک نگه داشتن گوش در ۷–۱۰ روز بهبود می‌یابد.

اما اگر پرده پاره شده باشد، عفونت میانی است و ممکن است نیاز به آنتی‌بیوتیک خوراکی یا حتی جراحی داشته باشد. در هر صورت، ترشح زرد بیش از ۲–۳ روز یا همراه با درد شدید و تب، نیاز به معاینه فوری متخصص دارد تا از عوارض جدی مثل کاهش شنوایی دائمی جلوگیری شود.

به نقل از American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery:

ترشح زرد یا چرکی از گوش در کودکان اغلب به دلیل اوتیت میانی با پارگی پرده (۱۰٪ موارد) یا اوتیت خارجی است؛ درمان با قطره آنتی‌بیوتیک موضعی در ۷–۱۰ روز بهبود می‌یابد، اما اگر بیش از ۳ روز ادامه یابد، ارزیابی فوری لازم است.

نکته نهایی در رابطه با ترشح گوش

ترشحات گوش علل مختلف و درمان های مختلفی دارند. بعضی از آن ها نیازی به توجه نداشته و با گدشت زمان، خوب می شوند. با این حال بعضی از انواع ترشح گوش، نیاز به معاینه و مداخله هر چه سریع تر پزشک متخصص دارد. پس زمان را از دست ندهید و هر چه سریع تر زیر نظر پزشک متخصص معاینه شوید. دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا، آماده درمان انواع ترشحات گوش در بیماران هستند. لطفا برای اطلاعات بیشتر با کلینیک ایشان واقع در تهران تماس حاصل نمایید.

به نقل از Seattle Children’s Hospital:

در کودکان زیر ۵ سال، بیش از ۶۰٪ موارد ترشح گوش ناشی از عفونت باکتریایی (Pseudomonas و Staphylococcus aureus) است؛ استفاده از قطره‌های سیپروفلوکساسین یا جنتامایسین در درمان موضعی، موفقیت ۸۵–۹۵٪ دارد، اما جسم خارجی باید فوراً خارج شود.

سوالات متدوال از انواع ترشحات گوش:

1. ترشح گوش چیست؟ خروج مایعات مختلف از گوش که ممکن است خطرناک یا عادی باشد.
2. چند نوع ترشح گوش داریم؟ در کل 7 نوع ترشح از گوش داریم که هر کدام دلایل زمینه ای خود را دارند.
3. آیا ترشح گوش می‌تواند منجر به مشکلات جدی شود؟ بله، اگر ترشح گوش به مدت طولانی و بدون درمان باقی بماند؛ می‌تواند به مشکلات جدی مثل عفونت‌هایحاد، منجر شود.
4. چه عواملی می‌توانند باعث ترشح گوش شوند؟ عواملی مثل عفونت‌های باکتریایی یا قارچی، آلرژی، خراشیدگی گوش و ورود آب به گوش می‌توانند باعث ترشح گوش شوند.
5. آیا تمام افرادی که ترشح گوش دارند نیاز به درمان دارند؟ خیر. اگر ترشح گوش شما، به دلایل ساده و روتین اتفاق افتاده باشد؛ نیاز به درمان دارویی نیست. برای اینکه بفهمید ترشح گوش شما از چه درجه اهمیتی برخوردار است؛ باید توسط پزشک معاینه شوید.
6. آیا می‌توانم خودم در خانه ترشح گوش خود را درمان کنم؟ تلاش برای درمان خود در خانه ممکن است موثر نباشد و حتی به مشکلات بیشتری منجر شود؛ بنابراین، بهتر است از راهنمایی پزشک استفاده کنید. قدم اول در درمان ترشحات گوش، فهمیدن علت آن است!
7. ترشح گوش می‌تواند علائمی دیگر را نیز نشان دهد؟ بله، ترشح گوش ممکن است علائمی مثل درد گوش، سردرد، یا سرگیجه نیز نشان دهد که نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک دارند.
8. آیا ترشح گوش می‌تواند منجر به اختلال در شنوایی شود؟ بله، اگر ترشح گوش باعث بستری شدن گوش شود؛ می‌تواند منجر به کاهش شنوایی و اختلالات دیگر در شنوایی شود.

پیشنهاد می‌شود، برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص، حتما با یک متخصص گوش، حلق و بینی مجرب و باتجربه، مانند دکتر کوهی مشورت کنید.

• کلینیک بساوا به آدرس تهران، خیابان ملاصدرا، خیابان شیخ بهایی، خیابان صائب تبریزی غربی، پلاک ۳۴ در خدمت بیماران محترم هستیم.
• تلفن: 02191346260
• پیگیری و یا تغییر نوبت ویزیت از قبل گرفته شده، روزهای روزهای پنج شنبه ۱۲ تا ۱۴ با شماره ۰۹۳۹۸۷۷۲۴۸۰ تماس یا در واتساپ پیام بگذارید
• اینستاگرام: @drkouhi
• سوالات پزشکی و درمانی، تغییر یا کنسلی نوبت عمل از طریق واتساپ با شماره ۰۹۹۳۸۰۸۹۰۲۸

در نهایت، انواع ترشحات گوش می‌تواند ساده (جرم) یا جدی (عفونت مزمن) باشد و نباید نادیده گرفته شود. علت ترشح از گوش اغلب عفونت یا آسیب است و نیاز به بررسی دقیق دارد؛ انواع ترشح گوش آب زرد و چرک سیاه اگر بیش از ۲–۳ روز ادامه یابد یا با درد و تب همراه باشد، حتماً به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید تا از عوارض جدی مانند کاهش شنوایی دائمی یا گسترش عفونت جلوگیری شود.