گوش جرم ساز

گوش جرم ساز

گوش ماده ای را برای حفاظت از خود تولید می کند. به آن جِرم گوش گفته می شود. در زبان انگلیسی به جرم گوش واژه های earwax یا cerumen هم اطلاق می شود. جرم گوش دو خاصیت دارد:

  • نرم کردن پوست کانال شنوایی
  • محافظت مجرای گوش در برابر ورود باکتری ها (به دلیل خاصیت ضدباکتری)

اگر جرم گوش، به اندازه تولید شود، مشکلی پیش نمی آید. تولید بیش از حد جرم گوش گاهی به انسداد نسبی یا کامل کانال گوش منجر می شود. در این صورت مشکلاتی برای فرد پیش می آید. افت شنوایی و وزوز گوش از جمله این مشکلات تلقی می شود. در این نوشتار به بررسی مشکلات گوش جرم ساز و درمان آنها پرداخته شده است.

برای خواندن مقاله «ساکشن گوش» کلیک کنید

جرم گوش چیست؟

ماده طبیعی ترشح شده توسط گوش برای حفاظت گوش در برابر خشکی و باکتری ها را جرم گوش می نامند. هنگام جویدن غذا، فک ها حرکت می کنند. تحرک فک ها باعث حرکت جرم گوش در کانال شنوایی به سمت خروجی آن می شود. وقتی جرم گوش به خروجی کانال گوش می رسد، خشک می شود و به صورت پوسته هایی فرو می ریزد.

جرم گوش توسط گوش خارجی تولید می شود، نه درون گوش. سلول های مرده پوست، موهای کنده شده و ترشحات غدد مربوطه در کانال گوش باعث شکل گیری جرم گوش می شوند.

فشرده شدن جرم گوش چه مفهومی دارد؟

در گوش جرم ساز تولید جرم گوش بیش از حد طبیعی انجام می شود. وقتی تجمع جرم گوش به اندازه ای برسد که باعث ایجاد علائم شود، به آن فشردگی جرم گوش گفته می شود.

شایان ذکر است که بیشتر مردم اصلا نیاز ندارند که جرم گوش خود را پاک کنند. کارکرد گوش به گونه ای است که خودش پاکیزه باقی می ماند. اگر از گوش پاک کن یا وسایل دیگر برای تمیز کردن گوش استفاده شود، این امر فشردگی جرم گوش را تشدید می کند و به ایجاد علائم منجر می شود.

گوش جرم ساز با چه علائم و عوارضی ممکن است مواجه شود؟

اگر جرم زیاد در گوش تولید و فشرده شود و به آن توجه نگردد، علائمی پدید می آید و به تدریج بدتر می شود. برخی از علائم گوش جرم ساز عبارتند از:

  • افت شنوایی
  • آزردگی گوش
  • احساس سنگینی درون گوش
  • گوش درد
  • منگی و گیجی
  • وزوز گوش

گاهی جرم گوش به حدی زیاد است که پزشک نمی تواند پرده گوش و وضعیت گوش میانی را مشاهده کند. این امر گاهی باعث می شود یک بیماری مهم گوش میانی دیده نشود و از درمان بموقع آن غفلت شده، بیمار دچار عوارض آن بیماری شود.

جرم گوش در حالت طبیعی چه رنگی دارد؟

گوش جرم ساز

وقتی درباره رنگ جرم گوش صحبت می شود، باید نخست دانست منظور جرم گوش تازه (خیس) است یا جرم گوش خشک شده.

رنگ جرم گوش تازه در طیف وسیعی متغیر است از جمله:

  • زرد روشن
  • زرد پررنگ یا عسلی
  • نارنجی
  • قهوه ای

جرم گوش تازه چسبناک است.

جرم گوش خشک به رنگ خاکستری یا مایل به سفید است. جرم گوش خشک به صورت پوسته در می آید.

با گذشت زمان، جرم گوش، چه تازه، چه خشک، تیره می گردد. به نظر می رسد گرد و غبار عامل تیره شدن جرم گوش با مرور زمان باشد.

برای خواندن مقاله «جراحی اندوسکپی گوش» کلیک کنید

جرم گوش در چه حالتی غیرطبیعی است؟

اگر جرم گوش بیشتر حالت مایع به خود بگیرد، و به رنگ سفید یا مایل به سبز (چرک مانند) باشد و فرد صبح که از بالش سر برمی‌دارد، بالش را آغشته به آن بیابد، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه نماید. همچنین وجود خون در جرم گوش یا سیاه بودن آن باید فوری با پزشک در میان گذاشته شود.

علل و علائم گوش جرم ساز

تولید و تجمع بیش از حد جرم گوش در کانال گوش ممکن است باعث ایجاد یک یا برخی از علائم زیر شود:

  • احساس پر بودن و/یا فشار در گوش
  • گوش درد
  • اختلال در شنیدن که ممکن است در صورت عدم درمان بدتر هم بشود
  • شنیدن صدای زنگ در گوش که به آن وزوز گوش گفته می شود
  • احساس خارش در گوش
  • خروج ترشحات از گوش یا بوی بد از گوش
  • منگی و گیجی

تشخیص گوش جرم ساز

گوش جرم ساز

همه جرم گوش دارند اما فقط برخی افراد گوش شان جرم ساز است. چنین به نظر می رسد که در حدود 10 درصد کودکان و 5 درصد بزرگسالان به گوش جرم ساز مبتلا هستند.

به نظر می رسد شیوع گوش جرم ساز نزد افراد زیر بیشتر باشد:

  • کسانی که از سمعک یا از هر گونه وسایل دیگر استفاده می کنند که در کانال گوش قرار می گیرد
  • افرادی که گوش آنها موی فراوان دارد
  • کسانی که به بیماری یا شرایط خاص پوستی مبتلا هستند
  • افرادی که گوش پاک کن یا اجسام دیگر در کانال گوش خود فرو می برند
  • افراد سالخورده
  • کسانی که به عقب ماندگی نموی مبتلا هستند
  • افرادی که شکل کانال گوش آنها به صورتی است که امکان خروج طبیعی جرم گوش را فراهم نمی نماید

بدیهی است که هر پزشکی با شنیدن شرح حال و نگاه انداختن به کانال گوش هر فرد می تواند به تشخیص گوش جرم ساز برسد.

گوش جرم ساز در کودکان

فقط بیرون گوش کودکان را با حوله یا پارچه تمیز کمی نمناک تمیز کنیم. اگر کودکی زیاد گوش خود را لمس می کند یا می خاراند، یا به نظر می رسد به خوبی نمی شنود، باید با پزشک مشورت کرد.

برای خواندن مقاله «تومورهای قاعده جمجمه» کلیک کنید

درمان تولید و تجمع زیاد جرم گوش

گوش جرم ساز

راه های زیادی برای رفع جرم گوش وجود دارد.

درمان خانگی جرم گوش

برای پاکیزه کردن کانال گوش لازم نیست چیزی درون کانال گوش فرو برده شود. کافی است با یک حوله یا پارچه تمیز فقط بیرون گوش تمیز گردد.

اگر با اقدام فوق، گوش جرم ساز تمیز نشد می توان از محلول های ویژه حل کردن جرم گوش (محلول شستشوی گوش) استفاده کرد. موارد زیر می توانند در این زمینه راهگشا باشند:

  • روغن بچه
  • گلیسیرین
  • قطره گوش بر پایه آب اکسیژنه یا سایر پراُکسیدها
  • محلول نمکی برای شستشو

از فقط یکی از محلول های فوق، چند قطره داخل گوش درگیر چکانده می شود. سپس شخص برای مدت چند دقیقه به پهلوی مخالف دراز می کشد. بدین ترتیب، محتویات گوش درگیر فرصت کافی می یابد که خیس بخورد. به طور معمول، با بلند شدن فرد، جرم گوش فشرده شده از گوش به تدریج خارج می شود. البته در گوشی که دچار مشکل پارگی پرده گوش یا عفونت گوش میانی باشد نباید از این روشها استفاده کرد.

کارهایی که نباید در خانه برای رفع جرم گوش انجام داد

از هیچ گونه وسیله ای که در گوش فرو می رود از جمله برخی از انواع مکنده ها، برای درمان خانگی گوش جرم ساز استفاده نکنید.

گاهی برخی توصیه های غیرعلمی مانند فرستادن دود سیگار به گوش شنیده می شود. این کار خطرناک است و حتی ممکن است با عوارضی دیگر همراه باشد.

درمان گوش جرم ساز توسط پزشک

پزشک برای درمان تجمع جرم گوش ممکن است نخست از همین محلول های شستشوی گوش تجویز کند و از بیمار بخواهد پس از استفاده از آنها به مطب بیاید. سپس پزشک با وسایل تخصصی که برای تمیز کردن یا مکش کانال گوش تولید شده، جرم اضافی را از گوش خارج می نماید.

دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا آماده پذیرش بیماران مبتلا به گوش جرم ساز در کلینیک خود در تهران هستند.

پیشگیری از تجمع و فشردگی در گوش جرم ساز

گوش جرم ساز

هیچ چیزی را نباید برای پاک کردن گوش در آن فرو برد. از گوش پاک کن در داخل کانال گوش نباید استفاده کرد. گوش پاک کن برای تمیزی لاله گوش (نه کانال گوش) طراحی شده است.

برخی افراد گوش جرم ساز دارند. این افراد مجبور هستند سالی یک بار برای شستشوی گوش به پزشک مراجعه کنند. اگر جرم گوش بیش از این حد است، باید با پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مشورت نمایید.

منابع:

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *