بررسی جامع انواع روش های تست شنوایی سنجی | ادیومتری چیست؟

امروزه در حوزه شنوایی شناسی، پیشرفت های قابل توجهی در ارزیابی شنوایی؛ حاصل شده است. از شنوایی سنجی تون سنتی گرفته تا تکنیک های نوآورانه مانند گسیل های صوتی و تست پاسخ شنوایی ساقه مغز. به طور خلاصه طیف گسترده ای از روش های شنوایی سنجی به وجود آمده است؛ که بینش های مهمی را در مورد پیچیدگی های عملکرد شنوایی ارائه می دهد.

گاهی نتایج تست شنوایی سنجی نشان می‌دهد که فرد به مداخلات پیشرفته‌تری مانند پروتز کاشت حلزون نیاز دارد. این فناوری پیشرفته به بیمارانی که حتی با سمعک نیز پاسخ کافی نمی‌گیرند، شانس شنیدن دوباره می‌دهد.

این مقاله عمیقاً به آخرین پیشرفت‌های ادیومتری می‌پردازد و طیف متنوعی از روش‌های مورد استفاده برای ارزیابی و مدیریت کم شنوایی را روشن می‌کند. با ما همراه باشید تا در دنیای پیچیده شنوایی سنجی حرکت کنیم و رویکردهای چند وجهی برای رسیدن به چالش های شنوایی را بررسی کنیم.

بر اساس گزارش موسسه ملی ناشنوایی و سایر اختلالات ارتباطی آمریکا (NIDCD)، تست‌های شنوایی از جمله ادیومتری، دقیق‌ترین ابزار برای شناسایی زودهنگام مشکلات شنوایی در کودکان و بزرگسالان هستند.

شنوایی سنجی چیست؟

صداهای متفاوتی در اطراف تان شنیده می‌شوند. بعضی صداها بلند هستند؛ یعنی شدت آنها زیاد است. بعضی صداها بم یا زیر هستند و تون‌های گوناگون دارند؛ یعنی سرعت تناوب امواج صوتی آنها، با هم فرق دارد. اگر عصب شنوایی از گوش داخلی یک سیگنال عصبی را به منطقه شنوایی در مغز هدایت کند؛ شما یک صدا را حس می‌کنید.

امواج صوتی برای رسیدن به گوش داخلی از کانال گوش، پرده گوش و استخوانچه‌های گوش میانی، می‌گذرند. به این حالت، هدایت صدا از راه هوا گفته می‌شود. صدا می‌تواند از راه استخوان‌ها هم منتقل شود. امواج صدا می‌توانند از راه استخوان‌های اطراف و پشت گوش هم، تا حدودی منتقل شوند.

به این حالت، هدایت استخوانی گفته می‌شود. واحد اندازه گیری شدت امواج صوتی، دسی بِل است. گاهی از مخفف انگلیسی آن، یعنی dB استفاده می‌شود. شاید با چند مثال زیر، بتوانید حدود شدت صداهای اطراف خود را بهتر درک کنید.

• صدای پچ پچ و نجوا در حدود 20 دسی بل شدت دارد
• شدت صدای بلند موسیقی مانند برخی از کنسرت‌ها، حدود 80 تا 120 دسی بل است
• یک موتور جت، صدایی با شدت حدود 140 تا 180 دسی بل، تولید می‌نماید

صداهایی با شدت بیش از 85 دسی بل، پس از چند ساعت می‌توانند باعث فقدان قدرت شنوایی شوند. صداهای بلندتر، نه تنها در مدت کوتاه تری باعث افت شنوایی می‌شوند؛ بلکه گاهی با احساس درد گوش هم همراه هستند. واحد اندازه گیری تون صدا، موج در ثانیه است؛ که به افتخار فیزیک دان بزرگ آلمانی، هاینریش هرتز، آن را هرتز نام گذاری کرده‌اند. برای این که با ارتباط بین هرتز و زیر یا بم بودن صدا بیشتر آشنا شوید؛ چند نمونه زیر درج می‌گردد:

1. صداهای بم یا باس در محدوده بین 50 تا 60 هرتز قرار دارند
2. صداهای زیر در محدوده طول موج 10،000 هرتز یا بیشتر هستند

محدوده طبیعی قدرت شنیداری انسان، بین 20 تا 20،000 هرتز است. برخی از جانوران می‌توانند صداهای تا 50،000 هرتز را هم بشنوند. طول موج صدای سخن گفتن انسان به طور معمول بین 500 تا 3000 هرتز است.^Audiometry

ایجاد آستانه شنوایی، نیازمند یک رویکرد دقیق است. برای اطمینان از رسیدن به این دقت، از روش‌های تعیین آستانه قابل اعتماد؛ مانند روش هیوسون-وستلیک استفاده کنید. آزمایشات کاملی را در فرکانس‌های مختلف انجام دهید؛ تا هرگونه نقص بالقوه شنوایی را به طور جامع شناسایی کند. آزمابش کنندگان باید مواردی مانند پاسخ های الگو را در نظر بگیرند؛ تا مطمئن شوند نتایج دقیق هستند.

روش‌های شنوایی سنجی

برخی از تست‌های شنوایی سنجی ساده هستند. به طور معمول، پزشک متخصص گوش و حلق و بینی این تست‌ها را در مطب خود به انجام می‌رساند. بدین منظور ممکن است پزشک از بیمار بخواهد که پرسشنامه‌ای را پر کند، یا از صدای نجوا یا تست دیاپازون (چنگال شنوایی) یا پخش صدا از دستگاه‌های ویژه کمک بگیرد. تست شنوایی با استفاده از دیاپازون‌های تخصصی این امکان را فراهم می‌کنند که نوع افت شنوایی مشخص گردد.

برای انجام این تست، پزشک دیاپازون را مرتعش می‌سازد و آن را در یک طرف سر بیمار در هوا نگه می دارد. بدین ترتیب تا حدودی وضعیت انتقال صدا از راه هوا برای هر گوش مشخص می‌شود.

همچنین با مرتعش کردن دیاپازون و گذاشتن آن روی استخوان پشت گوش (استخوان ماستوئید) می‌توان تا حدودی به وضعیت انتقال استخوانی صدا در هر گوش پی برد. اما برای تعیین دقیق قدرت شنوایی به تست‌های دیگری نیز وجود دارد؛ که به طور معمول، در اتاق ویژه تست‌های شنوایی به انجام می‌رسد. در ادامه با برخی از انواع تست های شنوایی سنجی آشنا می‌شوید:

• تست اُدیوگرام یا تست صدای خالص؛ در این تست، فرد یک هدفون روی گوش خود قرار می‌دهد. این هدفون، به دستگاه تست شنوایی سنجی یا ادیومتر متصل است. از این هدفون صداهای خالص پخش می‌شود. صدای خالص دارای یک تون مشخص و شدت معین است و ترکیبی از چند صدا نیست. از بیمار خواسته می‌شود؛ که در صورت شنیدن هر صدا، واکنش مناسبی از خود نشان دهد (در بیشتر اوقات بیمار باید با شنیدن صدا، یک دکمه را فشار دهد).
  بدین ترتیب، شنوایی سنجی در جدول مربوطه، کمترین شدت لازم از هر فرکانس برای شنیدن بیمار را نشان می‌دهد. چنین تستی را برای سنجش انتقال استخوانی صدا هم با روشی متفاوت، می‌توان انجام داد. در این روش، به جای هدفون، یک لرزشگر استخوانی یا به اصطلاح انگلیسی آن، bone oscillator، روی استخوان پشت گوش یا همان استخوان ماستوئید گذاشته می‌شود و تست با آن انجام می‌شود.
• شنوایی سنجی گفتاری یا ادیومتری کلامی؛ در این تست توانایی بیمار برای تشخیص واژه‌ها، سخنان و تکرار آنها سنجیده می‌شود. در ادیومتری کلامی از یک هِد سِت استفاده می‌شود. سخنان در شدت‌های گوناگون پخش می‌شوند و بیمار موظف است؛ با شنیدن گفتارها، آنها را تکرار نماید.
• شنوایی سنجی انتقال یا immittance audiometry؛ در این تست میزان کارکرد پرده گوش و انتقال صدا توسط گوش میانی، اندازه گیری می‌شود. در این تست یک بخش ظریف از دستگاه تست، در کانال گوش قرار می‌گیرد. این بخش هوا را به داخل گوش می‌دمد تا فشار هوا درون کانال گوش تغییر یابد. در همین حین، اصوات برای تست در کانال گوش پخش می‌شوند. یک میکروفون وظیفه سنجش میزان انتقال صدا در گوش میانی را در فشارهای گوناگون بر عهده دارد.

شنوایی سنجی نوزاد و کودک

برای سنجش شنوایی در این رده سنی، از تست‌های متفاوتی استفاده می‌شود.

1. تست ABR یا (Auditory Brainstem Response) در حالتی باید انجام شود که نوزاد یا کودک، خواب است. در این تست، یک الکترود با چسب به پوست سر نوزاد چسبانده می‌شود. یک بلندگوی ظریف در کانال گوش کودک قرار می‌گیرد و صداهایی مانند کلیک پخش می‌نماید. این تست واکنش مغز نوزاد به صداهای پخش شده را ثبت و ضبط می‌کند. این تست هیچ درد یا ناراحتی ندارد و ظرف چند دقیقه، قابل انجام است.
2. در تست EOAE یا (Evoked otoacoustic emissions) صداهایی داخل گوش نوزاد پخش می‌شود و بازتاب آکوستیک این صداها از هر گوش ثبت و ضبط می‌گردد. اگر کودک یا نوزاد ناشنوا باشد؛ هیچ واکنشی نسبت به صداهای پخش شده مشاهده نمی‌شود.

شنوایی سنجی ابزاری حیاتی در ارزیابی شنوایی کودکان است که به پزشکان کمک می کند؛ تا نوع و درجه کم شنوایی کودکان را تعیین کنند. با انجام تست های شنوایی سنجی، به عنوان بخشی از برنامه های غربالگری شنوایی، پزشکان می توانند؛ مسائلی مانند کم شنوایی مرتبط با اوریون و سایر مشکلات شنوایی را به سرعت شناسایی کنند. تشخیص زودهنگام؛ امکان مداخلات به موقع، مانند سمعک یا کاشت حلزون را فراهم می کند که می تواند به طور قابل توجهی؛ کیفیت زندگی و رشد کودک را بهبود بخشد.^{Types of Hearing Tests for Babies and Children}

بر اساس آمارهای اخیر سازمان بهداشت جهانی، تقریباً 34 میلیون کودک زیر 15 سال در سراسر جهان، دچار کم شنوایی هستند که نیمی از این موارد، قابل پیشگیری است.

نتایج طبیعی تست شنوایی سنجی چگونه است؟

فردی که به لحاظ گوش و قدرت شنیداری در سلامتی کامل به سر می‌برد؛ با نتایج طبیعی، تست شنوایی سنجی را پشت سر خواهد گذاشت. نتایج طبیعی تست شنوایی سنجی عبارتنداز:

• توانایی شنیدن صدای پچ پچ و نجوا، گفتارهای عادی و روزمره، و صدای تیک تیک یک ساعت عقربه‌ای.
• توانایی شنیدن صدای ناشی از ارتعاش دیاپازون هم در حالت معلق در هوا، هم در حالت قرار داده شده روی استخوان ماستوئید، در هر دو گوش.
• در تست شنوایی سنجی با جزئیات کامل آن، نتیجه ای طبیعی ارزیابی می‌شود که حاکی از شنیدن صداهای دارای تون بین 250 تا 8000 هرتز در شدت صدای 25 دسی بل یا کمتر باشد.

نتایج غیرطبیعی تست شنوایی سنجی نشانه کدام بیماری‌ها یا مشکلات گوش هستند؟

افت شنوایی انواع گوناگون و درجات متنوعی دارد. در برخی از انواع افت شنوایی، فرد فقط قدرت شنیدن صداهای تون خاصی مثلا صداهای زیر یا صداهای بم را از دست می‌دهد. به عنوان نمونه، ممکن است یک بیماری باعث اختلال در انتقال صوت از راه هوا و دیگری باعث توقف هدایت استخوانی صدا شود. به هر حال، اگر یک فرد نتواند صداهای خالص را در شدت 25 دسی بل بشنود، به افت شنوایی مبتلاست.

از روی میزان افت شنوایی و نوع ناشنوایی، تا حدود زیادی می‌توان علت کاهش شنوایی و شانس برگشت حس شنوایی را حدس زد. به هر حال، بیماری‌ها و شرایط زیر می‌توانند باعث نتایج غیرطبیعی در تست شنوایی سنجی شوند.

1. آکوستیک نوروما
2. ترومای آکوستیک ناشی از صدای بسیار بلند مانند صدای انفجار
3. پیر گوشی یا کاهش قدرت شنوایی ناشی از سن
4. عفونت‌های مزمن گوش
5. لابیرنتیت یا عفونت و التهاب گوش داخلی
6. بیماری منییر
7. قرار داشتن مداوم در معرض صدای بلند مانند کار در محیط های پر صدا یا عادت به گوش دادن به موسیقی با صدای بلند
8. رشد غیر طبیعی استخوانچه‌های موجود در گوش میانی که به این حالت اُتواسکلروزیس هم گفته می‌شود
9. وجود پارگی یا سوراخ در پرده گوش

مطالعه‌ای منتشر شده در International Journal of Audiology نشان داد که انجام انواع تست‌های شنوایی سنجی، در بیش از ۹۰٪ موارد توانسته است نوع کم‌شنوایی را به درستی طبقه‌بندی کند و مسیر درمان را تسهیل نماید.

نکته نهایی شناخت انواع روش های شنوایی سنجی

برای انجام تست‌های شنوایی‌سنجی نیازی به آمادگی یا اقدام خاصی نیست. این تست‌ها کاملاً بدون درد و ناراحتی هستند و با خیال راحت می‌توان آن‌ها را انجام داد. مدت زمان مورد نیاز برای هر تست به نوع آن بستگی دارد.

برای مثال، تست غربالگری اولیه که برای شناسایی مشکلات کلی شنوایی طراحی شده، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. اما تست‌های دقیق‌تر و جامع‌تر که جزئیات بیشتری را بررسی می‌کنند، ممکن است تا یک ساعت زمان نیاز داشته باشند. این تست‌ها تقریباً هیچ عارضه‌ای ندارند و کاملاً ایمن هستند.

تا اینجا روش های مختلفی در رابطه با انواع تست های ادیومتری را با هم مرور کردیم. داده‌های اخیر نشان می‌دهند که تقریباً 25 درصد از بزرگسالان بالای 18 سال در سراسر جهان، مشکلات شنوایی خود را گزارش می‌کنند!

این موضوع نشان‌دهنده نیاز مبرم به روش‌های ادیومتری قوی، برای تسهیل تشخیص زودهنگام و مداخله مناسب است. دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش، حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا آماده پذیرش و درمان بیماران مبتلا به انواع افت شنوایی هستند. شما می توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت، از طریق همین سایت نسبت به رزرو نوبت اقدام فرمایید.

• تلفن: 02191346260
• اینستاگرام: @drkouhi
• آدرس: تهران، خیابان ملاصدرا، خیابان شیخ بهایی، خیابان صائب تبریزی غربی، پلاک 34، کلینیک بساوا

در مجموع، آگاهی از انواع روش های تست شنوایی سنجی و درک درست اینکه ادیومتری چیست، مسیر تشخیص و درمان مشکلات شنوایی را هموار می‌کند. به همین دلیل، مراجعه به بهترین دکتر کاشت حلزون گوش می‌تواند در انتخاب روش مناسب تست شنوایی سنجی و ادامه درمان نقش کلیدی داشته باشد.