وزوز گوش

وزوز گوش

گاهی اوقات ممکن است فردی صدای زنگ یا سایر انواع صداها را در یک یا دو گوش خود تجربه نماید، در حالی که هیچ منبع مشخصی به واقع این صدا را تولید نمی کند. سایر کسانی که در اطراف این فرد هستند، چنین صدایی نمی شنوند. به این حالت، وزوز گوش گفته می شود.

اکنون که متوجه شدید وزوز گوش چیست حتما می خواهید بدانید چقدر این علامت در بین مردم شایع است. وزوز گوش در میان حدود 15 تا 20 درصد مردم رخ می دهد. این نشانه در افراد سالمند بیشتر دیده می شود.

برای خواندن مقاله «وزوز گوش در کودکان» کلیک کنید

وزوز گوش چیست و با چه نشانه هایی همراهی دارد؟

وزوز گوش صدایی است مانند زنگ یا همهمه که فرد بیمار می شنود و در بیشتر موارد، دیگران نمی شنوند. به طور معمول شرایط خاص، یا یک بیماری باعث بروز این علامت می شود.

وزوز گوش با شنیدن چه صداهایی در گوش همراه است؟

همیشه وزوز گوش به شکل زنگ نیست. وزوز گوش ممکن است به صورت اصوات مختلف توسط بیماران گوناگون درک شود. برخی از انواع صداهایی که بیماران دچار وزوز گوش گزارش کرده اند، به شرح زیر است:

  • صدای ویز ویز مانند صدای حشرات
  • صدای غرش مانند غرش حیوانات در دور دست
  • صدای تِک تِک مانند صدای حرکت عقربه های ساعت دیواری قدیمی
  • صدای هیس گفتن یا شبیه آن
  • صدای همهمه

همان طور که اشاره شد در بیشتر موارد، وزوز گوش عینی نیست؛ به عبارت دیگر، صدای مربوط به وزوز گوش را فقط بیمار می شنود و دیگران آن را نمی شنوند. صدای وزوز گوش ممکن است هر فرکانسی داشته باشد. برخی از بیماران از وزوز گوش با صدای بم و برخی دیگر، از وزوز گوش با صدای زیر شکایت دارند.

گاهی اوقات، شدت صدای وزوز گوش بسیار بلند است. در چنین مواردی، وزوز گوش امکان تمرکز را از فرد سلب می کند یا اجازه نمی دهد صداهای محیط بیرون را به خوبی بشنود و به وضوح درک نماید.

مدت وزوز گوش

یکی از مسائل دیگر زمان و مدت شنیدن وزوز گوش است. وزوز گوش می تواند به دو نوع رخ دهد:

  • وزوز گوش دائمی و بدون قطع
  • وزوز گوش متناوب که گاهی وجود دارد و گاهی شنیده نمی شود

در موارد نادر، ممکن است وزوز گوش صدایی منظم داشته باشد. به عنوان نمونه، به صورت یک صدای ریتمیک شنیده شود. در بیشتر موارد، این ریتم همزمان با صدای تپش قلب است. به این نوع وزوز گوش اصطلاح وزوز نبض دار اطلاق می شود. در موارد وزوز نبض دار به طور معمول، پزشک هم با دقت زیاد می تواند صدای وزوز گوش را بشنود. به عبارت دیگر، وزوز نبض دار تنها مورد از وزوز گوش عینی تلقی می شود.

علت وزوز گوش

وزوز گوش

برخی از بیماری ها یا شرایط ممکن است باعث ایجاد وزوز گوش شوند یا آن را بدتر نمایند. در بیشتر موارد، یافتن علت وزوز گوش عملی نیست. با وجود این، شایع ترین علل وزوز گوش را در زیر ملاحظه می کنید.

کاهش شنوایی

سلول های ظریف و حساسی در گوش داخلی (حلزون گوش) وجود دارند. وقتی امواج صوتی به گوش می رسند، طی یک سلسله عملیات در سیستم شنوایی، این سلول های مویی تکان می خورند. حرکت کردن این سلول های حساس باعث ایجاد یک سیگنال الکتریکی می شود. این سیگنال عصبی از راه عصب شنوایی از گوش داخلی به ناحیه مربوط به حس شنوایی در مغز انتقال پیدا می کند. بدین ترتیب، فرد صدا را احساس و تعبیر می کند.

اگر سلول های مویی موجود در گوش داخلی بشکنند یا تا شوند، بدون تحریک از بیرون، ممکن است سیگنال الکتریکی تولید کنند. آن وقت فرد دچار وزوز گوش می شود.

بالا رفتن سن و قرار داشتن درازمدت در معرض صدای بسیار بلند می تواند چنین آسیبی به سلول های مویی موجود در گوش داخلی وارد نماید.

بنابراین کاهش شنوایی یکی از علل وزوز گوش ممکن است باشد.

عفونت گوش یا بسته شدن کانال گوش

هر عاملی که مانند عفونت گوش و ترشحات ناشی از آن بتواند کانال گوش را مسدود نماید، می تواند علت ایجاد وزوز گوش باشد. عفونت کرونا هم به همین دلیل یکی از عوامل ایجاد وزوز گوش تلقی می شود. گاهی ممکن است جرم گوش، کثیفی یا جسم خارجی باعث انسداد کانال گوش شود. بسته شدن کانال گوش، باعث تغییر فشار داخل گوش می شود. این تغییر فشار به ایجاد صدا یا همان وزوز گوش منجر می گردد.

ضربه و آسیب به سر و گردن

وارد آمدن ضربه به نواحی گوناگون سر و گردن ممکن است گوش داخلی را تحت تاثیر خود قرار دهد. عصب شنوایی هم در ارتباط نزدیک با گوش داخلی است. همه این موارد، کارکرد طبیعی مغز در رابطه با شنیدن را تحت الشعاع خود قرار می دهد. به طور معمول، چنین ضرباتی باعث ایجاد وزوز گوش یک طرفه می شوند. در این موارد، ممکن است وزوز گوش و سردرد با هم توام باشند.

برخی داروها

تعدادی از داروها وجود دارند که می توانند باعث ایجاد وزوز گوش یا وخیم تر شدن وزوز گوش قبلی شوند. به طور معمول، هر چه دوز این داروها بیشتر باشد، وخامت وزوز گوش پدید آمده بدتر است. در اغلب چنین مواردی، با قطع دارو، صداهای ناخواسته نیز برطرف می شوند.

داروهای زیر شایع ترین داروهایی هستند که وزوز گوش از عوارض جانبی آنها محسوب می شود:

  • داروهای ضدالتهاب غیرکورتیکوستروئیدی (غیرکورتونی) که در زبان انگلیسی با مخفف NSAIDS مشهور هستند مانند ایبوپروفن
  • برخی از آنتی بیوتیک ها
  • بعضی از داروهای درمان سرطان
  • برخی داروهای مدر (افزایش دهنده دفع ادرار)
  • داروهای ضدمالاریا
  • داروهای ضداضطراب و ضدافسردگی مانند آلپرازولام
برای خواندن مقاله «جراحی اندوسکپی گوش» کلیک کنید

وزوز گوش نشانه چیست؟

وزوز گوش

بجز علل شایع بالا که می توانند باعث ایجاد وزوز گوش شوند، گاهی وزوز گوش نشانه وجود یکی از بیماری ها یا شرایط زیر است که شیوع کمتری دارند.

بیماری منیر

وزوز گوش و سرگیجه شاید نخستین نشانه های این بیماری گوش داخلی باشند. فشار غیرطبیعی مایع موجود در گوش داخلی عامل ایجاد بیماری منییر که سرگیجه نشانه بارز آن به شمار می رود.

بدی کارکرد کانال اُستاش

شیپور استاش یک کانال است که گوش میانی را به حلق متصل می کند. اگر این کانال بسته شود، در گوش فرد حالتی شبیه گرفتگی گوش رخ می دهد. در این حالت هم امکان ایجاد وزوز گوش وجود دارد.

تغییرات در استخوانچه های گوش

سخت شدن استخوان های ظریف موجود در گوش میانی هم می تواند باعث تغییراتی در حس شنوایی شود. این حالت که اتواسکلروز نامیده می شود می تواند علاوه بر کاهش شنوایی با وزوز گوش همراه باشد.

سایر بیماری ها و شرایط

گرفتگی عضلات گوش داخلی، ناهنجاری های مفصل فکی گیجگاهی، آکوستیک نورینوما و سایر تومورهای سر و گردن، ناهنجاری های عروق خونی، دیابت، مشکلات تیروئید، میگرن، کم خونی و برخی از بیماری های خودایمنی (حمله اشتباهی سیستم ایمنی بدن به سلول های سالم بدن) مانند آرتروز روماتیسمی یا آرتریت روماتوئید و لوپوس از جمله بیماری هایی هستند که وزوز گوش ممکن است نشانه آنها باشد.

پرسشی مطرح می شود که کمبود چه ویتامینی باعث وزوز گوش می شود. پژوهش های پزشکی معتبر تا امروز نشان نداده اند که کمبود ویتامین خاصی باعث ایجاد وزوز گوش شود اما برخی اطلاعات تازه حاکی از این است که شاید کمبود ویتامین د باعث ایجاد وزوز گوش شود. با وجود این، اطلاعات معتبر پزشکی نشان می دهد تجویز ویتامین ب 12 در کنار سایر درمان های وزوز گوش می تواند بهبود بیماران را تسریع نماید.

عوامل خطرزای وزوز گوش

وزوز گوش

برخی از عوامل وجود دارند که احتمال بروز یک نشانه یا بیماری را افزایش می دهند. به آنها، عوامل خطرزا گفته می شود. هر کسی ممکن است به وزوز گوش دچار شود، اما عوامل خطرزای زیر احتمال بروز وزوز گوش را بیشتر می کند:

قرار گرفتن در معرض صدا بلند

ماشین آلات سنگین، اره بنزینی و سلاح های گرم شایع ترین وسایلی هستند که باعث افت شنوایی کارکنان مربوطه می شوند. در رتبه پایین تر دستگاه های پخش صدای قابل حمل قرار دارند. استفاده از این دستگاه های صوتی با صدای بلند و برای درازمدت به شنوایی آسیب های جدی وارد می کند. کسانی که در محیط های پر سر و صدا کار می کنند مانند کارگران ساختمانی، کارگران کارخانه ها، موسیقی دانان و سربازها بیشتر از سایرین در معرض افت شنوایی ناشی از صداهای بلند قرار دارند. به همین دلیل، این افراد بیش از سایرین ممکن است دچار وزوز گوش شوند.

بالا رفتن سن

با افزایش سن برخی از رشته های عصبی شنوایی از کار می افتند. افت شنوایی و شاید وزوز گوش به دنبال افزایش سن بیشتر رخ می دهد.

جنس

مردها بیش از جنس مونث در معرض وزوز گوش قرار دارند.

استفاده از دخانیات و نوشیدنی های الکلی

مصرف سیگار و قلیان و نوشیدن مشروبات الکلی شانس ایجاد وزوز گوش را افزایش می دهد.

برخی از بیماری ها

چاقی، بیماری های قلبی –عروقی، فشار خون بالا، سابقه ابتلا به التهاب مفاصل یا آرتریت و تاریخچه ضربه به سر، همه از مواردی هستند که با احتمال بیشتر وزوز گوش همراه هستند.

عوارض وزوز گوش

وزوز گوش

وزوز گوش هر بیماری را به صورت خاص خودش تحت تاثیر قرار می دهد. در برخی از بیماران، وزوز گوش با افت شدید کیفیت زندگی آنها همراه است. کسانی که به وزوز گوش مبتلا هستند ممکن است با عوارض زیر هم علاوه بر وزوز گوش دست و پنجه نرم کنند:

  • خستگی
  • استرس
  • مشکلات خواب
  • اختلال در تمرکز
  • مشکلات حافظه و به خاطر سپردن
  • افسردگی
  • اضطراب و پرخاشگری یا زودرنجی
  • سردرد
  • مشکلات با اعضای خانواده و همکاران

رسیدگی و درمان عوارض بالا شاید تاثیری در رفع وزوز گوش نداشته باشد اما به طور چشمگیری کیفیت زندگی این بیماران را بهبود می بخشد.

در صورت بروز وزوز گوش چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

وزوز گوش

همان طور که گفته شد برخی از افراد مشکل چندانی با وزوز گوش ندارند. اما در برخی افراد این نشانه ناخوشایند، زندگی آنها را مختل می کند. بنابراین نخستین علت مراجعه برخی از مبتلایان به وزوز گوش به پزشک همین اختلال ایجاد شده در زندگی روزمره است.

اگر وزوز گوش به دنبال یک عفونت دستگاه تنفسی مانند بیماری کرونا، یا سرماخوردگی پیش آمده است، و وزوز گوش با گذشت مدتی بهبود نیافته بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

اگر وزوز گوش با سرگیجه، منگی یا افت شنوایی همراه است، به احتمال قوی، مراجعه به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی لازم و ضروری است.

اگر در نتیجه تحمل وزوز گوش دچار افسردگی یا اضطراب شده اید باید در اسرع وقت با مراجعه به پزشک به فکر درمان باشید.

برای خواندن مقاله «تومورهای قاعده جمجمه» کلیک کنید

تشخیص وزوز گوش

وزوز گوش

شاید مشخص باشد که پایه تشخیص وزوز گوش گفته های خود بیمار است. نقش پزشک در این میان چیست؟ پزشک می تواند دلایل اولیه ای که باید ایجاد وزوز گوش می شوند، را با معاینه و سایر روش ها بررسی کند. اگر بیماری یا شرایط دیگری عامل ایجاد وزوز گوش باشد، می توان با درمان آن، وزوز گوش را هم درمان کرد. همان طور که در بالا هم اشاره شد، یافتن عامل ایجاد وزوز گوش همیشه ممکن نیست.

برای پی بردن به عامل ایجاد کننده وزوز گوش پزشک از بیمار سوالاتی می پرسد. بدون تردید، معاینه کامل گوش، سر و گردن یکی از مهم ترین راه های تشخیص علت وزوز گوش است.

همچنین پزشک ممکن است برای رسیدن به تشخیص درست، تست هایی را درخواست نماید. این آزمایش ها عبارتند از:

  • شنوایی سنجی: بهتر است این کار در یک اتاق ساکت انجام شود. هدفونی روی سر بیمار گذاشته می شود. صداهایی با فرکانس و شدت مشخص برای یک گوش پخش می شود. فرد باید شنیدن این صداها را اعلام نماید. از روی نتیجه این تست و مقایسه با با قدرت شنیداری طبیعی برای سن بیمار، وضعیت شنوایی فرد محرز می گردد. اگر فرد مشکلات شنوایی داشته باشد، باید به دنبال یافتن علت و درمان آن بود. در بسیاری از موارد، با رفع مشکل شنوایی، وزوز گوش بهبود می یابد.
  • تصویربرداری پزشکی: اگر پزشک به بیماری های خاصی به عنوان منشا ایجاد وزوز گوش شک کند، ممکن است ام آر آی یا سی تی اسکن درخواست نماید. با این تصاویر، امکان تشخیص برخی از بیماری های مسبب وزوز گوش وجود دارد.
  • آزمایش خون: امکان دارد پزشک برای بررسی احتمال وجود بیماری ها و شرایطی مانند کم خونی، مشکلات تیروئید، بیماری های قلبی یا کمبود برخی ویتامین ها، آزمایش خون درخواست نماید.

بهتر است بیمار در تشریح صدایی که به عنوان وزوز گوش می شنود، دقت بیشتری به خرج دهد. گاهی توضیح درست این صداها به پزشک در تشخیص سرچشمه ایجاد وزوز گوش کمک می کند. به عنوان نمونه، اگر صدای وزوز گوش شبیه تیک تاک باشد، بیشتر باید به عضلات و گرفتگی و انقباض آنها فکر کرد. اگر صدا با ورزش یا از جا برخاستن بیشتر و کمتر می شود شاید با فشار خون بالا ارتباط داشته باشد. شنیدن صدای زنگ مانند و فرکانس زیر بسیار شایع است. این وزوز گوش بیشتر به دنبال افت شنوایی یا عوارض جانبی داروهایی مانند آلپرازولام رخ می دهد.

درمان وزوز گوش

طبیعی است که برای درمان وزوز گوش، درمان عامل ایجاد کننده آن از الوویت نخست برخوردار است. پزشک با رفع عامل ایجاد کننده وزوز  گوش می تواند باعث کاهش یا درمان کامل وزوز گوش شود. برخی از درمان هایی به این منظور به کار رگفته می شود به شرح زیر است:

رفع جرم گوش با ساکشن گوش

اگر کانال گوش با جرم به طور نسبی یا کامل بسته شده باشد، می توان با رفع آن، امید داشت که وزوز گوش کاهش یابد. اگرچه ساکشن گوش بهترین گزینه است اما گاهی قطره و شستشو هم برای این منظور و در نهایت، درمان وزوز گوش توصیه می شود.

درمان مشکلات و ناهنجاری های عروقی

گاهی برخی ناهنجاری های عروقی زمینه ساز وزوز گوش هستند. داروها، جراحی و سایر درمان ها از گزینه هایی به شمار می روند که برای رفع ناهنجاری های عروقی کاربرد دارند.

انواع سمعک

همان طور که گفتیم در برخی موارد، وزوز گوش حاصل افت شنوایی است. به طور معمول، کاهش قدرت شنوایی با افزایش سن یا قرار گرفتن درازمدت در معرض صدای بسیار بلند حادث می شود. استفاده از سمعک مناسب گاهی علاوه بر بهبود شنوایی باعث رفع سایر علائم همراه، مانند وزوز گوش می شود.

تغییر داروی مصرفی

همان طور که ملاحظه فرمودید گاهی وزوز گوش عارضه ناشی از مصرف یک دارو است. اگر به دنبال مصرف یک دارو دچار وزوز گوش شدید، بهتر است با پزشک تجویز کننده دارو مشورت نمایید. ممکن است او لازم بداند که داروی مصرفی قطع و داروی دیگری بدون عوارض شنوایی جایگزین آن شود.

سرکوب صدا

متاسفانه در بیشتر مواقع امکان آن وجود ندارد که بیماری یا عامل ایجاد کننده وزوز گوش شناسایی و درمان شود. در این موارد، امکان معالجه کامل وزوز گوش وجود ندارد. با وجود این، گزینه های درمانی دیگری در دسترس است که می تواند وزوز گوش را قابل تحمل نماید. در واقع، این درمان ها کاری می کنند که تمرکز فرد از صدای وزوز گوش برداشته شود.

دستگاه هایی که صداهای طبیعی مانند صدای بارش باران، یا صدای امواج اقیانوس ایجاد می کنند، در سرکوب صدای وزوز گوش موثر هستند. کسانی که وزوز گوش در خواب آنها اختلال ایجاد می کند، لازم است تا هنگام خواب، از راه اسپیکرهای بالشی به این صداها گوش دهند.

وجود دستگاه هایی مانند بخور آب، پنکه یا کولر و تهویه هوا در اتاق خواب هم با صدای خود می توانند همین تاثیر را داشته باشند. شب هنگام، با افزایش سکوت، وزوز گوش بیشتر آزاردهنده می شود و چنین صداهای محیطی می توانند به افزایش تحمل فرد در برابر وزوز گوش کمک کنند.

همچنین دستگاه هایی وجود دارد که بسیار شبیه سمعک هستند و روی لاله گوش قرار می گیرند. این دستگاه با ایجاد صدای با شدت کم اما مداوم، وزوز گوش را برای فرد قابل تحمل می سازند.

اما گاهی درباره درمان وزوز گوش با لیزر سوال پرسیده می شود. استفاده از لیزر کم توان هم یکی از راه هایی است که برای درمان وزوز گوش مورد پژوهش قرار گرفته است. تا امروز شواهد علمی معتبری در دست نیست که نشان دهد درمان وزوز گوش با لیزر موثر است. به نظر می رسد تا انجام پژوهش های مطمئن پزشکی روی نتایج لیزر در درمان وزوز گوش، بهتر است از درمان های دارای کارآیی بیشتر استفاده کرد.

دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا آماده پذیرش بیماران مبتلا به وزوز گوش در کلینیک خود واقع در تهران هستند.

منابع:

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *