میرنگوتومی یا تمپانوستومی

میرنگوتومی یا تمپانوستومی

کارگذاری لوله های تهویه گوش که به طور مخفف وی تی گوش (VT) هم نام دارد، میرنگوتومی نامیده می شود. این واژه در انگلیسی به صورت myringotomy نوشته می شود. در این عمل لوله هایی از راه تمپانوستومی (یعنی سوراخ کردن پرده گوش) در غشای تمپان یا همان پرده گوش کار گذاشته می شود.

شاید بتوان گفت شایع ترین عمل جراحی که تحت بیهوشی عمومی در انسان انجام می گردد، همین عمل میرنگوتومی یا تمپانوستومی است. این عمل جراحی بیشتر بر روی کودکان، به خصوص در سن زیر 5 سالگی، به انجام می رسد. البته گاهی ممکن است افراد بزرگتر حتی بزرگسالان تحت میرنگوتومی یا تمپانوپلاستی قرار بگیرند. این عمل یک راه حل موقت به شمار می آید. میرنگوتومی از تجمع ترشحات در گوش میانی جلوگیری می کند و باعث تعادل فشار هوا بین گوش میانی و محیط بیرون می شود. این عمل جراحی توسط پزشک جراح متخصص گوش و حلق و بینی به انجام می رسد.

برای خواندن مقاله «پارگی پرده گوش» کلیک کنید

چرا عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی لازم می شود؟

شیپور اُستاش یا لوله استاش در حلق در پشت بینی قرار دارد. کارکرد درست این کانال باعث تهویه مناسب هوا و تخلیه ترشحات گوش میانی می شود. برخی عوامل ممکن است با انسداد لوله استاش همراه باشند مانند:

  • آلرژی ها
  • عفونت های مکرر به ویژه عفونت گوش میانی
  • لوزه های حلقی یا آدنوییدهای بزرگ

با انسداد لوله استاش، هوای داخل گوش میانی جذب می شود. این امر باعث ایجاد خلاء یا به اصطلاح فشار منفی در گوش میانی می گردد. پدیداری خلاء در گوش میانی باعث تشدید تجمع ترشحات در این ناحیه شده، و به شدت در شنوایی فرد اختلال ایجاد می کند.

در این حالت انجام عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی توصیه می شود. با انجام این عمل، بیمار از فواید آن به شرح زیر برخوردار می گردد:

  • به واسطه برش جراحی روی پرده گوش امکان تخلیه ترشحات تجمع یافته در گوش میانی فراهم می شود
  • لوله های تهویه یا وی تی گوش که کار گذاشته می شود، این راه را برای آینده هم باز نگه می دارد و احتمال تجمع دوباره ترشحات گوش میانی را به حداقل ممکن کاهش می دهد.

اگر پزشک معالج لازم بداند، عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی روی هر دو گوش به انجام می رسد. اگر مشکل فقط در یک گوش باشد، ممکن است عمل جراحی فقط روی گوش درگیر صورت بپذیرد.

همان گونه که پیش از این هم اشاره شد، به طور معمول، این عمل جراحی در اتاق عمل بیمارستانی و تحت بیهوشی عمومی به انجام می رسد. امکان انجام میرنگوتومی در مطب پزشک و با بی حس کردن گوش هم وجود دارد.

آمادگی دادن به کودکان پیش از آغاز عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی

میرنگوتومی یا تمپانوستومی

مهیا کردن کودکان برای انجام این عمل جراحی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. باید دقت شود که کودکان بر اساس سن و میزان فهم خود آماده پذیرش و درک همه اطلاعات با همه جزییات نیستند. باید به هر کودک مطابق سن و درک خودش قبل از رفتن به بیمارستان توضیح داد که چه اتفاقی در شرف وقوع است. کودک باید فرصت کافی داشته باشد تا درباره نگرانی ها و ترس های احتمالی خود صحبت کند. همراهان باید با زبان قابل فهم برای کودک تلاش کنند نگرانی و ترس را از او دور سازند.

چه موقع عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی باید انجام شود؟

عفونت گوش میانی همراه با تجمع مزمن ترشحات در این ناحیه علت عمده نیاز بیماران به انجام این عمل جراحی به شمار می رود. گاهی عفونت از میان می رود اما التهاب باقی می ماند. در این حالت شاید ترشحات برای ماه ها، حتی بیش از سه ماه، باقی بماند. در این وضعیت، اصطلاح اوتیت میانی سروز بیشتر بکار می رود.

اوتیت میانی سروز با اسامی گوش چسبنده یا گوش چسبناک هم گاهی عنوان می شود. ترشحات غیرطبیعی که پشت پرده گوش تجمع پیدا می کند به حدی غلیظ است و آن چنان به غشای تمپان می چسبد که این نام برای این عارضه انتخاب شده است.

وجود ترشحات چسبنده ناشی از اوتیت میانی سروز، شنوایی بیمار را با اختلال جدی مواجه می سازد. با توجه به این که بیشتر مبتلایان به این بیماری در سنین کودکی هستند، افت شنوایی در آنها یادگیری تکلم را با تاخیر رو به رو می سازد. این مشکل زمانی جدی تر خواهد بود که هر دو گوش درگیر اوتیت میانی سروز باشند.

برای خواندن مقاله «تشخیص اوتیسم با آزمایش شنوایی» کلیک کنید

علل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی

میرنگوتومی یا تمپانوستومی

در زیر به سایر عللی که انجام این عمل را لازم می سازند، اشاره می شود:

  • عفونت گوش میانی که با تجویز آنتی بیوتیک بهبود نمی یابد و مشکل شنوایی یا ساختاری در پرده ایجاد کرده باشد
  • تجمع ترشحات غیرطبیعی در پشت پرده گوش که باعث افت شنوایی و تاخیر در زبان باز کردن بچه ها می شود
  • عفونت گوش میانی عودکننده و مکرر (بیش از سه بار عفونت در شش ماه یا بیش از 4 بار عفونت در 12 ماه) که نسبت به درمان با آنتی بیوتیک خوب جواب نمی دهد و با افت شنوایی یا تاخیر در تکلم کودک یا هر دو همراه است.
  • باروترومای گوش یا آسیب ناشی از تغییر فشار به گوش به عنوان نمونه طی پرواز یا غواصی
  • برخی از ناهنجاری های مادرزادی در گوش (مانند ناهنجاری های همراه با کام شکری یا سندروم داون)

میرنگوتومی و تمپانوستومی در بزرگسالان

با بزرگ شدن گوش و تکامل لوله استاش، احتمال عفونت مکرر و عود کننده گوش میانی در بزرگسالان کاهش می یابد. همان طور که از فهرست بالا می توان حدس زد، باروترومای گوش شایع ترین عامل در بزرگسالی محسوب می شود که ممکن است نیاز به میرنگوتومی را پدید آورد.

به وجود آمدن اختلاف شدید در فشار داخل گوش میانی (پشت غشای تمپان) و فشار محیط بیرون از گوش با احتمال بالای وقوع باروترومای گوش همراه است. عوامل مختلفی ممکن است باعث به هم خوردن تعادل فشار گوش میانی و محیط بیرون شود. شایع ترین این عوامل عبارتند از:

  • تغییر ارتفاع مانند سوار شدن به آسانسور برج های بسیار مرتفع یا پرواز
  • شیرجه غواصی

در بزرگسالان از میرنگوتومی به عنوان یک راه حل موقت استفاده می شود. با ایجاد برش در پرده گوش، تبادلات بین دو طرف غشای تمپان به انجام می رسد. در بیشتر مواقع، به کارگذاری وی تی گوش نیازی نیست. با وجود این، گاهی ممکن است پزشک صلاح بداند که لوله پرده گوش کار گذاشته شود.

خطرات و عوارض عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی

این عمل جراحی هم مانند همه عمل های جراحی دیگر با خطرات مرسوم عمل جراحی و بیهوشی عمومی همراه است. میرنگوتومی هم ممکن است در موارد کمی با خطرات و عوارض زیر همراه باشد:

  • به وجود آمدن سوراخ دائمی در پرده گوش که به مرور زمان بسته نمی شود. در این موارد، لازم است برای ترمیم سوراخ موجود در غشای تمپان، عمل تمپانوپلاستی صورت گیرد. هدف از انجام این عمل، فراهم آوردن زمینه لازم برای ترمیم سوراخ موجود در پرده گوش است.
  • اسکلروز (سفت شدن و ضخیم شدن) پرده گوش که می تواند به نوبه خود باعث افت شنوایی شود
  • به وجود آمدن یک رد ترمیم روی پرده گوش که در بیشتر موارد هیچ اختلالی در شنوایی ایجاد نمی کند و فقط در معاینه گوش دیده می شود
  • ضربه و آسیب به گوش خارجی یا کانال شنوایی در حین انجام عمل جراحی میرنگوتومی
  • نیاز به تکرار عمل جراحی در آینده مثلا به دنبال افتادن وی تی گوش
  • عفونت
  • ترشح مزمن از گوش
برای خواندن مقاله «تومورهای قاعده جمجمه» کلیک کنید

دوره نقاهت پس از جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی

میرنگوتومی یا تمپانوستومی

با پایان پذیرفتن این جراحی بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می شود تا کم کم به هوش بیاید. اگر مشکل خاصی پیش نیاید، به طور معمول به سرعت بیمار مرخص می شود و می تواند ادامه دوره نقاهت را در خانه سپری نماید.

از آن جا که جراحی به طور مستقیم روی پرده گوش انجام شده است، هیچ بخیه یا زخمی در پوست وجود ندارد که نیاز به مراقبت داشته باشد.

طی عمل جراحی میرنگوتومی همه ترشحات گوش که به طور معمول، شفاف و غیرچرکی است تخلیه می شود. اگر پس از جراحی تمپانوستومی خروج ترشحات چرکی از گوش رویت شد، به معنی استقرار عفونت در گوش است و باید پزشک معالج را در جریان آن قرار داد.

دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا آماده پذیرش بیماران مبتلا به اوتیت میانی سروز و انجام عمل جراحی میرنگوتومی یا تمپانوستومی روی آنهاست. لطفا برای اطلاعات بیشتر با کلینیک ایشان واقع در تهران تماس حاصل بفرمایید.

منابع:

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *