تومور پاراگانگلیوما چیست؟

تومور پاراگانگلیوما

رشد و تکثیر غیرطبیعی یکی از سلول های بافت عصبی که تقریبا در هر نقطه بدن وجود دارد، باعث ایجاد توده یا توموری می شود که به آن تومور پاراگانگلیوما گفته می شود. این نوع خاص سلول های بافت عصبی، سلول های کرومافین نام دارند که در زبان انگلیسی چنین نگاشته می شود: chromaffin cells. این سلول ها مسوول برخی از اعمال مهم در بدن هستند مانند تنظیم فشار خون.

وقتی سلول های کرومافین دچار ناهنجاری می شوند، بیش از حد معمول رشد و تکثیر پیدا می کنند. این رشد زیاد باعث ایجاد تومور می شود. وقتی تومور حاصل از رشد زیاد سلول های کرومافین در غده فوق کلیوی (آدرنال) رخ دهد، به آن فئوکروموسیتوما گفته می شود. وقتی چنین توموری در سایر نقاط بدن از جمله در سر و گردن ایجاد شوند، به آنها پاراگانگلیوما می گویند.

برای خواندن مقاله «تومورهای قاعده جمجمه» کلیک کنید

تومور پاراگانگلیوما: خوش خیم یا بدخیم؟

به طور معمول، تومور پاراگانگلیوما خوش خیم است یعنی سرطانی نیست. ناگفته نماند که در برخی موارد، ممکن است تومور پاراگانگلیوما بدخیم و سرطانی شود و به سایر نقاط بدن انتشار یابد یا به اصطلاح، متاستاز بدهد.

پاراگانگلیوما توموری نادر محسوب می شود. افراد در هر سنی ممکن است دچار این تومور شوند. با وجود این، تومور یادشده بیشتر در افراد بین 30 تا 50 سال سن دیده می شود. برای بروز بیشتر پاراگانگلیوماها نمی توان علت خاصی پیدا کرد. در برخی موارد، ممکن است جهش های ژنتیکی خاصی که از والدین به فرزند رسیده اند، مشاهده شود. این جهش های ژنتیکی مسوول پیدایش موارد نادری از تومور پاراگانگلیوما به شمار می آیند.

بیشتر تومورهای پاراگانگلیوما از سلول هایی تشکیل شده اند که هورمون هایی به نام کته کولامین ها یا آدرنالین در خون ترشح می کنند. این هورمون ها وظیفه آماده سازی بدن برای واکنش سریع (ستیز یا گریز) را دارند. بدین ترتیب، ترشح نابجا و بیش از حد این هورمون ها می تواند باعث علائمی مانند علائم زیر شود:

  • فشار خون بالا
  • تپش قلب
  • تعریق
  • سردرد
  • لرزش دست

شاید از هم اکنون مشخص باشد که بهترین درمان برای این تومور برداشتن و خارج کردن آن از بدن به وسیله عمل جراحی است. در موارد نادری که تومور پاراگانگلیوما بدخیم شده، به سایر نقاط بدن انتشار می یابد به درمان های بیشتر هم نیاز پیدا می کند.

تشخیص تومور پاراگانگلیوما

تومور پاراگانگلیوما

برای تشخیص این تومور در بدن از برخی آزمون ها و تست ها می توان استفاده کرد. در زیر به برخی از تست های کاربردی در تشخیص این بیماری اشاره شده است:

آزمایش خون و ادرار

اگر پزشک معالج به وجود تومور پاراگانگلیوما در بدن شک نماید، آزمایش خون و ادرار درخواست می کند. این آزمایش ها برای اندازه گیری میزان ترشح هورمون ها بسیار مفید هستند. در این تست ها میزان هورمون های اضافی تولید شده توسط سلول های تومور پاراگانگلیوما مشخص می شود. همچنین این تست ها می توانند برای شناسایی و اندازه گیری سطح نشانگر این تومور به کار رود. با ظهور و رشد تومور پاراگانگلیوما، یک مولکول یا نشانگر این تومور به نام کروموگرانین آ در غلظت بالایی در تست ها قابل ردیابی خواهد بود.

تصویر برداری پزشکی

از روش های تصویر برداری پزشکی برای تعیین دقیق اندازه و محل قرارگیری تومور پاراگانگلیوما استفاده می شود. اندازه و محل وجود تومور، نقش تعیین کننده ای در انتخاب روش درمانی مناسب، برای هر بیمار دارد.

برای تصویر برداری پزشکی از این تومور به طور معمول از ام آر آی یا سی تی اسکن استفاده می شود. البته روش های تخصصی تری هم در طب هسته ای برای مشاهده چنین تومورهایی توصیه می شود. دو تا از این روش ها به شرح زیر هستند:

  • اسکن با ماده متا- یدوبنزیل- گوانیدین موسوم به اسکن MIBG
  • پِت اسکن که مخفف این عبارت انگلیسی است: positron emission tomography

تست های ژنتیک

همان طور که در بخش های پیشین هم درج شده بود، در موارد کمی ممکن است تومور پاراگانگلیوما به دلیل به ارث رسیدن برخی جهش های ژنتیکی مشخص رخ داده باشد. این ژن های جهش یافته از والدین به فرزندان منتقل می شود. به همین دلیل، پزشک ممکن است به عنوان بخشی از تست های تشخیص تومور پاراگانگلیوما از آزمایش های ژنتیک استفاده نماید.

نباید فراموش کنید که تومور پاراگانگلیوما یک بیماری نادر است. بسیاری از پزشکان به ندرت ممکن است یک مورد تومور پاراگانگلیوما ببینند و به درمان او مبادرت نمایند. اما در مراکزی که این بیماران بیشتر ارجاع می شوند تجربه و مهارت کافی برای درمان مناسب و بهینه این بیماران وجود خواهد داشت. در صورت ابتلا به این بیماری می توانید به چنین مراکزی مراجعه نمایید.

دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا یکی از پزشکان مناسب برای تشخیص و درمان تومور پاراگانگلیوما ناحیه سر و گردن به شمار می روند.

برای خواندن مقاله «علائم عفونت گوش» کلیک کنید

درمان تومور پاراگانگلیوما

تومور پاراگانگلیوما

گزینش روش درمانی برای تومور پاراگانگلیوما به شاخص های متعددی بستگی دارد. در زیر به برخی از مواردی که در انتخاب درمان موثر هستند، اشاره می شود:

  • محل قرارگیری تومور
  • اندازه تومور
  • انتشار تومور به سایر نقاط بدن
  • تولید هورمون های اضافی که باعث ایجاد نشانه ها و علائم می شود.

یکی از پایه های درمان تومور پاراگانگلیوما انجام عمل جراحی است. اگر تومور، هورمون اضافی تولید می کند، باید پیش از هر گونه اقدام درمانی دیگر، این هورمون ها مهار شوند. به طور معمول، این کار با تجویز برخی داروهای مهارکننده اثر این هورمون ها میسر می شود.

در دو حالت ممکن است بجز عمل جراحی، گزینه درمانی دیگری هم لازم باشد:

  • اگر امکان خارج ساختن تومور به طور کامل وجود نداشته باشد
  • تومور به حالت بدخیم در آمده و به سایر نقاط بدن منتشر شده باشد.

در صورت نیاز به گرینه های درمانی اضافی از پرتودرمانی (رادیوتراپی) یا شیمی درمانی ممکن است استفاده شود. درمان های هدفمند و استفاده از حرارت بالا یا پایین برای نابودی تومور با ابلیشن حرارتی از دیگر گزینه های درمانی به شمار می روند که فقط در برخی موارد، لزوم استفاده از آنها احساس می شود.

منابع:

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *