کاهش شنوایی و زوال عقل: تاثیر کم شنوایی بر زوال عقل

افراد مسن گاهی در صدا کردن نام‌ها اشتباه می‌کنند؛ به جای نام فرد ممکن است نام خواهر یا برادر او را بگویند! این خطاها در کاهش شنوایی و زوال عقل نگران‌کننده‌اند؛ به‌ویژه با سابقه خانوادگی کاهش شنوایی و آلزایمر! تاثیر کم شنوایی بر زوال عقل این علائم را تشدید می‌کند. تشخیص زودهنگام را ضروری می‌سازد! آیا این اشتباهات نشانه‌ای جدی هستند؟

با افزایش سن، به تدریج ارتباطات بین سلول های عصبی موجود در مغز دچار اختلال می شوند، یا حتی برخی از سلول ها می میرند. به این حالت که تا حدودی با افزایش سن طبیعی به شمار می رود، آتروفی مغز (کاهش حجم مغز) گفته می شود. این مشکل باعث کاهش قدرت شناختی یا فراموشی و ناتوانی در به یاد نگه داشتن یا زوال عقل می شود. بیماری آلزایمر هم یکی از انواع بسیار معروف زوال عقل است.

شاید تا همین جا مشخص باشد که اگر فرد با افزایش سن، دچار کاهش شنوایی یا پیرگوشی هم بشود، چقدر بیشتر در معرض کاهش قدرت شناختی و زوال عقل قرار می گیرد.

آیا کاهش شنوایی و آلزایمر با هم ارتباط دارند؟

بسیاری از پژوهش های پزشکی معتبر، همراهی بین کاهش شنوایی و انواع زوال عقل مانند بیماری آلزایمر را مشخص نموده اند. به عبارت دیگر، کسانی که دچار کم شنوایی یا ناشنوایی هستند و به درمان آن نمی پردازند، بیشتر از افرادی که شنوایی خوب دارند، ممکن است دچار زوال عقل و آلزایمر بشوند.

همچنان پژوهش های پزشکی در این زمینه باید ادامه پیدا کند و به پرسش های زیاد موجود پاسخ بگوید. به عنوان نمونه، هنوز نمی دانیم که آیا کاهش شنوایی یا پیرگوشی باعث بروز زوال عقل و آلزایمر می گردد یا این ارتباط فقط یک نوع همراهی است و ارتباط علت و معلول بین این دو اختلال وجود ندارد.

یکی دیگر از پرسش هایی که باید پژوهش ها آینده به آن پاسخ بگویند این است که آیا استفاده از روش های درمانی کم شنوایی مانند سمعک یا کاشت حلزون گوش می توانند از زوال عقل پیشگیری کنند یا باعث بهبودی بیماری آلزایمر شوند. امید آن می رود که پژوهش های آینده پاسخ این پرسش ها را مشخص نماید.^{Hearing aids may delay dementia and Alzheimer’s}

تفاوت کم شنوایی با زوال عقل و آلزایمر

اگر فردی حرف دیگران را متوجه نشود یا در مکالمه مشکل داشته باشد لزوماً به آلزایمر مبتلا نیست. برخی علائم کم شنوایی شبیه زوال عقل هستند اما تست شنوایی‌سنجی تفاوت را مشخص می‌کند. گاهی کمبود ویتامین و شنوایی علائم مشابهی ایجاد می‌کند بنابراین سنجش شنوایی پیش از تشخیص آلزایمر ضروری است.

باید خاظر نشان کرد کسی که کم شنوایی او محرز می شود، باید بداند که در معرض خطر بیشتر ابتلا به زوال عقل یا همان بیماری آلزایمر قرار دارد. افراد مبتلا به افت شنوایی در کنار تلاش برای افزایش قدرت شنوایی خود، باید برای پیشگیری از زوال عقل هم برنامه ریزی داشته باشند مانند:

• انتخاب شیوه زندگی سالم
• درمان کم شنوایی با سمعک یا کاشت حلزون شنوایی طبق صلاحدید پزشک متخصص گوش و حلق و بینی
• مصرف داروهای مربوطه طبق صلاحدید پزشک متخصص بیماری های مغز و اعصاب
• افزایش فعالیت و داشتن یک زندگی فعال
• افزایش ارتباط با دیگران (که این مورد به قدرت شنوایی خوبی نیاز دارد)

تاثیر کم شنوایی بر زوال عقل

کم شنوایی باعث کاهش حجم برخی از مناطق مغز می شود که در شنوایی فرد دخیل هستند. در یک پژوهش پزشکی آزمایش جالبی به عمل آمد. در این پژوهش افراد بر اساس توانایی شنیداری خود به دو دسته تقسیم شدند:

• افراد دارای شنوایی مناسب
• افراد مبتلا به کاهش شنوایی

در حالی که افراد این دو گروه به جملاتی با سطوح مختلف پیچیدگی گوش می دادند، فعالیت سلول های عصبی مغزی آنها اندازه گیری شد. فعالیت سلول های مغزی افراد کم شنوا هنگام تمرکز روی این جملات کمتر از فعالیت سلول های مغزی افراد شنوا بود. همچنین مشخص شد که حجم ماده خاکستری مغزی در مناطق مرتبط با شنوایی با کاهش حجم رو به رو شده است.^{Hearing Loss and Dementia: Breakthrough Research Seeks Causal Link}

متاسفانه این آثار منفی با تداوم کم شنوایی یا با بالا رفتن تدریجی سن، وخامت می یابد. به عنوان نمونه، در یک پژوهش پزشکی دو گروه از افراد با هم مقایسه شدند:

• گروه سالخورده با میزان مشخصی از افت شنوایی
• گروه جوان با دقیقا همان میزان کم شنوایی

گروه سالمند در درک کلام ضعیف تر از گروه جوان بودند با وجود این که به لحاظ شنوایی تفاوتی نداشتند. شاید این امر به خاطر تغییرات مغزی در افراد سالمند باشد.

آیا درمان کاهش شنوایی می‌تواند خطر زوال عقل را کاهش دهد؟

در یک پژوهش پزشکی که در سال 2021 میلادی منتشر شد، مشخص گشت کسانی که در محیط های پر سر و صدا نمی توانند به خوبی متوجه صحبت دیگران شوند، بیش از افراد دارای شنوایی طبیعی ممکن است به زوال عقل مبتلا شوند.

در یک مطالعه پزشکی دیگر به بررسی قدرتِ شناختی پرداخته شد. این مطالعه پزشکی نشان داد، آن دسته از افراد که دچار کاهش شنوایی هستند، با سرعت بیشتری نسبت به افراد دارای شنوایی سالم، دچار افت قدرت شناختی یا همان زوال عقل می شوند.

یکی دیگر از نشانه های زودرس کاهش شنوایی احساس تغییر در حافظه افراد است. به طور معمول، این احساس تغییر، بسیار زودتر از تست ها می توانند بروز مشکلات در شنوایی و در نتیجه، مشکلات حافظه را نشان دهند. در یک پژوهش بزرگ پزشکی نشان داده شد، کسانی که قدرت شنوایی کمتری دارند، بیشتر از افراد سالم دچار مشکلات حافظه می شوند. حتی کسانی که فقط مشکل شنوایی خفیفی داشتند، 30 درصد بیشتر از افراد سالم، اختلال حافظه را ذکر می کردند.

کاهش شنوایی و زوال عقل پیوندی نزدیک دارند؛ تاثیر کم شنوایی بر زوال عقل خطر مشکلات شناختی را افزایش می‌دهد. تشخیص زودهنگام کاهش شنوایی و آلزایمر برای پیشگیری حیاتی است؛ معاینات منظم سلامت شنوایی کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد! مشاوره با متخصص گوش و اعصاب توصیه می‌شود!