بی حسی لاله گوش و علل آن | درمان بی حس شدن گوش

مور مور شدن یا بی حسی لاله گوش وضعیتی است که با از دست دادن حس در لاله گوش مشخص می شود و می تواند ناشی از علل مختلف باشد. مطالعات اخیر نشان می دهد که تا 20% از بیماران ممکن است بی حسی گذرا را در اندام های خود، از جمله گوش و لاله گوش را تجربه کنند. از دلایل بی حسی لاله گوش فشردگی عصب یا گردش خون ضعیف است؛ که به خاطر موقعیت های خاص یا جواهرات تنگ می باشد.

برای ردیابی مشکل باید یک معاینه کامل و در صورت نیاز، آزمایش های CT scan و MRI انجام شود. اگرچه بی حسی لاله گوش یک علامت بی اهمیت ممکن است به نظر برسد، اما باز هم نشانه‌ای از عدم سلامت در بخشی از بدن است. حس لاله گوش به اندازه حس نوک انگشتان دست در زندگی روزمره کاربرد ندارد؛ اما یک زنگ خطر به شمار می رود. چون می تواند نشانه ای از بیماری های MS یا دیابت باشد! با ما همراه باشید تا به بررسی جزیی تر این بحث بپردازیم.

بی حسی لاله گوش علامتی مهم است

اگر لاله گوش یک سمت یا هر دو گوش فردی بی حس است، یا حس گزگز و مورمور در این ناحیه وجود دارد، با یک علامت پزشکی مهم روبه رو هستید. پزشک می تواند علت این مشکل را به درستی تشخیص دهد.

بهتر است برای تشخیص و درمان این علامت به یک پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه شود. دکتر متخصص گوش و حلق و بینی در مورد مشکلات سلامتی نواحی نامبرده همچنین سر و گردن متبحر است.

علل بی حسی لاله گوش

عدم احساس برخورد یک جسم مانند انگشت به لاله گوش، بی حسی لاله گوش محسوب می شود. عدم وجود حس لامسه در پوست این ناحیه از بدن ممکن است به دلیل عدم سلامت یک یا برخی از اجزای این ناحیه از بدن یا بخشی دورتر رخ دهد. در زیر با مهم ترین دلایل ایجاد بی حسی لاله گوش آشنا می شوید.

آسیب به رشته های اعصاب حسی

رشته اعصاب حسی در همه بدن مسوول دریافت سیگنال های عصبی حسی از همه اعضای بدن از جمله پوست هستند. اعصاب حسی سیگنال های حسی را از همه جا دریافت می کنند و به دستگاه اعصاب مرکزی (یعنی مغز و نخاع) منتقل می سازند. به عنوان نمونه، وقتی در زمستان روی گوش فرد پوشانده نشده است و او در گوش خود احساس سرما می کند، این حس به دلیل کارکرد درست اعصاب حسی این منطقه و دستگاه اعصاب مرکزی مرتبط با نواحی مربوطه است.

اگر اعصاب حسی گوش و لاله حس به هر علت ممکن، صدمه ببینند، حس لاله گوش به طور کامل یا نسبی مختل می شود. در اثر این آسیب، ممکن است فرد در ابتدا گزگز و مورمور در این ناحیه احساس کند. به تدریج ممکن است این علامت به بی حسی کامل لاله گوش منتهی شود.

آسیب اعصاب حسی یکی از دلایل شایع بی حسی لاله گوش به شمار می رود. ضربه وارد آمده به گوش طی یک مشاجره یا حتی گاهی سوراخ کردن گوش در دستان غیرمتبحر، ممکن است عامل ایجاد این آسیب باشد.

به نقل از مقاله آناتومیک منتشرشده در Journal of Otolaryngology – Head & Neck Surgery:

عصب اوریکولار بزرگ از شبکه گردنی و از سطوح C2 و C3 منشأ می‌گیرد و حس پوست بخش تحتانی لاله گوش و زاویه فک را تأمین می‌کند.

آسیب شاخه‌های عصب حسی گردنی (عصب اوریکولار بزرگ)؛ ارتباط دیسک گردن و بی‌حسی لاله گوش

بسیاری از افراد تصور می‌کنند تمام حس لاله گوش توسط اعصاب درون مغز تامین می‌شود، اما از نظر آناتومیک بخش عمده پوست لاله گوش (به‌ویژه نیمه پایینی، لوبول و زاویه فک) توسط «عصب اوریکولار بزرگ» (Great Auricular Nerve) عصب‌دهی می‌شود. این عصب مستقیماً از ریشه‌های دوم و سوم نخاع گردنی (C2-C3) در شبکه گردنی منشأ می‌گیرد. بنابراین هرگونه آسیب، فشار یا گرفتگی در ستون فقرات گردنی می‌تواند مستقیماً حس لاله گوش را مختل کند.

اختلالاتی مانند فتق یا بیرون‌زدگی دیسک گردن، آرتروز مهره‌های فوقانی و به‌ویژه اسپاسم شدید عضلات گردن و شانه (که امروزه به دلیل نگاه کردن طولانی‌مدت به صفحه موبایل و لپ‌تاپ بسیار شایع است)، می‌توانند مسیر این شاخه حسی را تحت فشار قرار دهند. این فشار مکانیکی خود را به صورت خواب‌رفتگی، کرختی، سوزن‌سوزن شدن موقت و حس کاهش لمس در لاله همان سمت نشان می‌دهد و معمولاً با چرخش شدید گردن یا نشستن طولانی‌مدت تشدید می‌شود.

عفونت گوش میانی

دلیل دیگر بی حسی لاله گوش ممکن است یک عفونت باشد. اگر به هر علتی باکتری ها یا ویروس ها موفق شوند که در گوش میانی استقرار پیدا کنند، عفونت گوش میانی رخ می دهد. به طور معمول، این عفونت علائم متعددی دارد که ممکن است یکی از آنها، بی حسی لاله گوش باشد.

عفونت گوش میانی علاوه بر احتمال ایجاد بی حسی لاله گوش ممکن است با یک یا چند علامت زیر هم همراه باشد:

• گوش درد
• افت حس شنوایی
• احساس فشار مداوم درون گوش
• خروج ترشحات چرک – مانند از گوش

انسداد کانال گوش توسط ترشحات طبیعی

گوش همه افراد به مقدار کم یا زیاد ترشحاتی طبیعی تولید می کند. گاهی این ترشحات طبیعی که در زبان انگلیسی به آن Earwax هم گفته می شود، سفت و سخت می شوند. فشرده شدن ترشحات در چنین حالتی در کانال ظریف گوش خارجی باعث مسدود شدن مجرای گوش خارجی می گردد. بسته شدن کانال گوش ممکن است باعث بی حسی لاله گوش شود. به طور معمول، این انسداد علاوه بر بی حسی لاله گوش با یک یا چند علامت زیر هم همراه است: ^healthline

1. افت حس شنوایی
2. حس شنیدن صدا زنگ در گوش (وزوز گوش)
3. گوش درد
4. خارش گوش

گوش شناگر یا عفونت گوش خارجی

برای همه اتفاق افتاده است که هنگام شنا یا استحمام آب در داخل گوش گیر کرده است. مرطوب شدن بیش از حد داخل گوش، محیط مناسبی را برای رشد باکتری ها و قارچ ها فراهم می آورد. به عفونت گوش خارجی، گوش شناگر هم گفته می شود.

درمان بیماری‌های گوش خارجی برای پیشگیری از سایر عوارض ضروری است؛ برای مثال این عفونت، علاوه بر این که ممکن است باعث بروز بی حسی لاله گوش شود، شاید باعث یک یا چند علامت زیر هم بشود:

• افت قدرت شنوایی
• گوش درد
• قرمزی گوش
• احساس گزگز و مورمور در گوش

وجود جسم خارجی در گوش

کانال گوش با ترشحاتی نسبتا چسبناک محل خوبی برای گیر افتادن برخی از اجسام ریز است. پنبه نوک گوش پاک کن، جواهرات ریز یا حشرات، ممکن است در کانال گوش گیر بیفتند. جسم خارجی در گوش شاید باعث بی حسی لاله گوش شود. این حالت بجز بی حسی گوش ممکن است با یک یا برخی از علائم زیر توام شود:

1. کاهش ناگهانی شنوایی
2. گوش درد
3. عفونت گوش

عوارض پیرسینگ غیراصولی؛ قطع اعصاب حسی و خطر کندریت غضروف گوش

سوراخ کردن لاله و به‌خصوص بافت‌های غضروفی گوش (مانند هلیکس، کانچ و تراگوس) در محیط‌های غیرپزشکی و با ابزارهای ضربه‌ای مانند تفنگ‌های پیرسینگ، یکی از دلایل شایع آسیب عصبی موضعی است. ضربه مکانیکی شدید ناشی از پانچ می‌تواند شاخه‌های ریز اعصاب حسی انتهایی لاله گوش را دچار له‌شدگی یا قطع کامل کند که نتیجه آن، بی‌حسی پایدار یا احساس مورمور آزاردهنده در اطراف سوراخ گوش خواهد بود.

علاوه بر آسیب عصبی مستقیم، استفاده از سوزن‌های غیراستریل یا مراقبت نامناسب می‌تواند به عفونت و التهاب شدید غضروف به نام کندریت و پری‌کندریت (Perichondritis) منجر شود. از آنجا که بافت غضروفی رگ خونی مستقیم ندارد و تغذیه خود را از پرده رویی دریافت می‌کند، تورم شدید ناشی از عفونت جریان خون و هدایت عصبی موضع را مختل کرده و علاوه بر ایجاد بی‌حسی، در صورت عدم درمان فوری می‌تواند با نکروز و افتادگی غضروف (تغییر شکل به فرم موسوم به «گوش گل‌کلمی») همراه شود.

سکته مغزی

اگر یکی از سرخرگ های مغذی بافت مغز مسدود شود، خونرسانی به یک ناحیه مغز مختل می شود. کاهش خونرسانی مغز ممکن است باعث مرگ سلول های این ناحیه شود. اگر این ناحیه مغز مسوول درک حس لامسه گوش باشد، در نتیجه‌ی سکته مغزی این ناحیه، گوش بی حس می شود. البته بسیار بعید است که این بی حسی تنها علامت یک اتفاق عروقی مغز باشد. علائم سکته مغزی یکی نیست. سایر علائم سکته مغزی بسته به ناحیه ای که دچار سکته شده است، متفاوت است. سکته مغزی ممکن است با یک یا چند علامت زیر هم همراه باشد:

• دشواری در تکلم
• افتادن عضلات صورت و فلج یک طرفه صورت
• ضعف عضلات

نکته حیاتی این است که سکته مغزی یک اورژانس پزشکی محسوب می شود. این بیماری گاهی به سرعت به پیش می رود و باعث آسیب شدید مغزی یا حتی مرگ می گردد.

به نقل از CDC، Signs and Symptoms of Stroke:

بی‌حسی یا ضعف ناگهانی صورت، دست یا پا، به‌ویژه در یک طرف بدن، از علائم هشدار سکته مغزی است و در صورت بروز آن باید فوراً درخواست کمک اورژانسی کرد.

اگر علائم بالا در یک فرد دیده شده است، باید فورا به اورژانس تلفن بزنید و درخواست کمک کنید. کارشناس اورژانس ضمن اعزام تیم پزشکی جهت انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی، راهنمایی لازم را برای کارهای ضروری در این فاصله زمانی ارائه می کند.

پدیده رینود گوش (Ear Raynaud’s)؛ اسپاسم عروقی، سفیدی و بی‌حسی لاله گوش در اثر سرما

بسیاری از مردم با «پدیده رینود» در انگشتان دست و پا آشنا هستند، اما لاله گوش نیز به دلیل دارا بودن شبکه مویرگی سطحی و ظریف و فقدان لایه چربی محافظ، یکی از نواحی هدف این اختلال عروقی است. در افراد مبتلا به پدیده رینود، رگ‌های خونی ریز لاله گوش در مواجهه با هوای سرد یا استرس روانی ناگهانی دچار انقباض و اسپاسم شدید (Vasospasm) می‌شوند که مانع موقت رسیدن جریان خون غنی از اکسیژن به بافت می‌گردد.

این واکنش عروقی معمولاً با یک الگوی مشخص سه‌مرحله‌ای همراه است: در ابتدا لاله گوش به رنگ سفید گچی یا خاکستری درآمده و کاملاً سرد و بی‌حس می‌شود؛ سپس ممکن است به رنگ آبی/کبود متمایل گردد و در مرحله بازگشت جریان خون (گرم شدن)، با سرخی شدید، احساس نبض و درد سوزشی همراه شود. محافظت از گوش‌ها با پوشش گرم در فصول سرد، پرهیز از دخانیات و در موارد شدید، مصرف داروهای گشادکننده عروق با نظر پزشک، رویکرد درمانی اصلی این وضعیت است.

به نقل از Mayo Clinic:

پدیده رینود می‌تواند گوش‌ها را نیز درگیر کند و باعث شود این نواحی در مواجهه با سرما یا استرس سرد، بی‌حس یا دچار احساس گزگز شوند.

دیابت

مبتلایان به دیابت که برای مدت طولانی نتوانند قند خون خود را در سطح مناسب کنترل نمایند، ممکن است دچار آسیب به اعصاب محیطی به خصوص در نواحی انتهایی بدن مانند لاله گوش شوند. به این مشکل، نوروپاتی محیطی ناشی از دیابت می گویند.

قند بالا در طول زمان به اعصاب محیطی که سیگنال های حسی را به مغز منتقل می کنند، ممکن است آسیب بزند. در نتیجه‌ی این آسیب، احساس گزگز و مورمور در لاله گوش و شاید سایر جاهای بدن مانند انگشتان دست و پا شاید رخ دهد.

بی‌حسی و تاول‌های دردناک؛ سندرم رمزی هانت (زونا گوش) و خطر فلج صورت

یکی از علل ویروسی و خطرناک بی‌حسی لاله گوش، سندرم رمزی هانت (Ramsay Hunt Syndrome) است. این بیماری در اثر فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر (عامل بیماری آبله‌مرغان) در گره عصبی گوش و صورت ایجاد می‌شود. در مراحل اولیه، این ویروس با درگیر کردن رشته‌های حسی پوست گوش، احساس سوزش، خواب‌رفتگی شدید و بی‌حسی موضعی در لاله گوش و مدخل مجرا ایجاد می‌کند که بیمار ممکن است آن را با یک درد ساده گوش اشتباه بگیرد.

وجه تمایز مهم این سندرم، ظاهر شدن دانه‌ها و تاول‌های بسیار دردناک روی لاله گوش، کانال گوش یا داخل دهان پس از مرحله بی‌حسی و به دنبال آن، فلج ناگهانی تمام یا بخشی از عضلات یک طرف صورت (افتادگی گوشه لب و ناتوانی در بستن چشم) است. سندرم رمزی هانت یک اورژانس پزشکی گوش و حلق و بینی به شمار می‌رود و بیمار باید ظرف ۷۲ ساعت اول تحت درمان دارویی ضدویروس و کورتیکواستروئید قرار گیرد تا از آسیب دائمی به عصب صورت و کاهش شنوایی پیشگیری شود.

سایر علل های خواب رفتن گوش سمت چپ و راست

بی حسی گوش و خواب رفتن گوش سمت چپ و راست ممکن است به دنبال بیماری های زیر هم واقع شود:

1. مسمومیت با سالیسیلات مانند آسپیرین
2. انواع خاصی از عفونت دستگاه تنفسی
3. بیماری منیر
4. لابیرنتیت (التهاب و شاید عفونت گوش داخلی)

درمان بی حسی گوش

درمان بی‌حسی گوش بسته به علت زمینه‌ای آن انجام می‌شود. اگر بی‌حسی به دلیل فشار موقتی روی عصب گوش یا خوابیدن روی یک طرف سر باشد، معمولاً نیاز به درمان خاصی ندارد و با تغییر وضعیت بدن یا کمی حرکت و ماساژ، احساس طبیعی ظرف چند دقیقه برمی‌گردد.

اگر بی‌حسی گوش ناشی از عفونت گوش میانی یا داخلی باشد، درمان شامل مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی یا قطره گوش، ضدالتهاب و در مواردی، پاک‌سازی کامل گوش توسط پزشک است. در این شرایط، بی‌حسی معمولاً با کاهش التهاب و درمان عفونت از بین می‌رود.

در مواردی که بی‌حسی به‌دلیل عفونت گوش میانی یا التهاب عصبی باشد، درمان شامل تجویز آنتی‌بیوتیک، داروهای ضدالتهاب یا استفاده از قطره‌های تخصصی است. اگر بی‌حسی همراه با کبودی یا تورم در ناحیه لاله گوش باشد، احتمال وجود هماتوم لاله گوش وجود دارد که در این صورت، تخلیه خون جمع‌شده و پیشگیری از آسیب دائمی به بافت گوش ضروری است.

در مواردی که بی‌حسی گوش به دلیل مشکلات گردن یا ستون فقرات گردنی مثل فتق دیسک گردن یا اسپاسم عضلات باشد، درمان اصلی، فیزیوتراپی، تمرینات گردنی، داروهای ضد التهاب و گاهی مراجعه به متخصص مغز و اعصاب است. همچنین، افرادی که اضطراب یا استرس شدید دارند، ممکن است به‌طور موقتی دچار گزگز یا بی‌حسی در گوش شوند که در این حالت، درمان با مدیریت استرس، مشاوره روانشناسی یا داروهای ضد اضطراب انجام می‌شود.

در نهایت، اگر بی‌حسی گوش به‌صورت مداوم، پیشرونده یا همراه با علائمی مثل کاهش شنوایی، سرگیجه یا ضعف عضلانی باشد، باید حتماً بررسی‌های تخصصی توسط متخصص گوش، مغز و اعصاب انجام شود تا علل جدی‌تر مثل نورینوم آکوستیک، مولتیپل اسکلروزیس یا آسیب عصب شنوایی رد شود.

در صورت بروز بی حسی لاله گوش آن را جدی بگیرید

همان گونه که ملاحظه شد، بی حسی لاله گوش علامتی است که شاید دلیلی مهم و خطرناک داشته باشد. دلایل این بی حسی از عفونت گوش تا سکته مغزی متغیر است. بنابراین باید آن را جدی گرفت و برای درمان بی حسی گوش به پزشک مراجعه کرد. دقت به علائم همراه با بی حس شدن گوش می تواند پزشک را در راه رسیدن به تشخیص درست یاری کند.

خواب رفتن گوش سمت چپ و راست اگر به‌صورت موقتی و بدون علامت دیگری ایجاد شود، ممکن است ناشی از فشار یا تحریک موقت عصب‌های اطراف گوش باشد؛ اما تداوم بی‌حسی لاله گوش، تکرار مکرر آن یا همراه شدن مور مور شدن لاله گوش با درد، کاهش شنوایی، سرگیجه، ضعف عضلات صورت یا سایر علائم عصبی، نیازمند بررسی دقیق‌تر است. بنابراین درمان بی حس شدن گوش نباید صرفاً بر اساس علامت انجام شود و ابتدا باید علت اصلی مشخص شود. متخصص گوش و حلق و بینی می‌تواند با معاینه گوش و در صورت نیاز انجام بررسی‌های تکمیلی، علت بی‌حسی را مشخص کرده و مناسب‌ترین روش درمانی را پیشنهاد دهد.