بیماری خود ایمنی گوش

بیماری خود ایمنی گوش

بیماری خود ایمنی گوش یک بیماری نادر به شمار می رود. این بیماری می تواند به سرعت باعث افت شنوایی شود. گاهی ممکن است علاوه بر مشکلات شنوایی با نشانه های تعادلی مانند سرگیجه، منگی و عدم توانایی در حفظ تعادل همراه باشد.

برای خواندن مقاله «عفونت گوش میانی» کلیک کنید

بیماری خود ایمنی گوش داخلی چیست؟

در زبان انگلیسی به این بیماری Autoimmune Inner Ear Disease (AIED) گفته می شود. بیماری خود ایمنی گوش داخلی یا بیماری اتوایمیون گوش داخلی یک بیماری التهابی گوش داخلی به شمار می رود. اختلالات خود ایمنی بدن عامل آغاز این بیماری محسوب می شوند. در این اختلالات اتوایمیون، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول های طبیعی و سالم گوش داخلی حمله می کند. سیستم ایمنی بدن به دلیل اختلالات خود ایمنی تصور می کند این سلول های طبیعی، باکتری یا ویروس هستند و سعی می کند آنها را نابود سازد. برای این که بهتر شیوع این بیماری درک شود آمارهای ایالات متحده آمریکا مرور می شود. در آمریکا در مجموع 28 میلیون نفر با درجاتی از کم شنوایی یا ناشنوایی زندگی می کنند. کمتر از یک درصد این افراد به دلیل بیماری خود ایمنی گوش داخلی دچار این مشکل شده اند. برای آشنایی بیشتر با بیماری خود ایمنی گوش داخلی ویدئو زیر را تماشا کنید.

علل بیماری خود ایمنی گوش داخلی

بیماری خود ایمنی گوش

آن دسته از بیماری های خود ایمنی که می توانند گوش داخلی را هم درگیر نمایند، و مکانیسم عمل آنها به طور دقیق شناسایی نشده اند. با وجود این، در همه آنها یک عنصر مشترک وجود دارد: سیستم ایمنی بدن (گلبول های سفید یا آنتی بادی ها). هنوز به خوبی مشخص نیست به چه دلیلی سلول های دستگاه ایمنی یا مواد ساخته شده توسط این سیستم (آنتی بادی ها) سلول های طبیعی گوش داخلی را هدف حملات خود قرار می دهند.

البته چندین فرضیه درباره چگونگی آغاز این حملات وجود دارد. هر چه هست، اهمیت قضیه در این است که بیماری اتوایمیون گوش داخلی با یکی از بیماری های زیر همراه است:

  • آلرژی ها (در بیشتر موارد آلرژی های غذایی)
  • سندروم کوگان (یک بیماری خود ایمنی نادر که چشم و گوش داخلی را گرفتار می نماید)
  • لوپوس سیستمیک اریتماتو (چنین به نظر می رسد که مشکلات شنوایی در این بیماری شایع است اما باید در نظر داشت که برخی از داروهای تجویز شده برای درمان این بیماری هم می توانند با عارضه افت شنوایی یا مشکلات تعادلی همراه باشند)
  • سندروم شوگرن (یک بیماری خود ایمنی چشم است. به آن سندروم چشم خشک هم گفته می شود)
  • آرتریت روماتوئید (Rheumatoid arthritis) یا التهاب روماتیسمی مفاصل
  • کولیت اولسرو یا التهاب روده بزرگ که با ایجاد زخم در این ناحیه و خونریزی در مدفوع همراه است)
  • التهاب چندین رگ بدن همراه با التهاب مزمن (پلی آنژئیت گرانولوماتوز)
  • اسکلرودرما (خشک و کشیده شدن پوست به دلیل اختلالات خود ایمنی بدن)
  • التهاب مفاصل ناشی از بیماری پسوریازیس (آرتریت پسوریاتیک)
  • بیماری بهجت یا سندروم بهجت که یک بیماری نادر خود ایمنی است. این بیماری به دلیل التهاب رگ ها در همه نقاط بدن رخ می دهد.
  • التهاب چندین غضروف به صورت عود کننده (relapsing polychondritis)
  کاهش شنوایی و آرتروز

همیشه یک بیماری خود ایمنی عامل ایجاد AIED نیست. گاهی برخی عفونت ها آغازگر بیماری خود ایمنی گوش داخلی هستند مانند:

  • بیماری لایم (عفونت ناشی از یک نوع باکتری که توسط حشرات منتقل می شود)
  • سیفیلیس

به نظر می رسد این عفونت ها به طور کلی تولید آنتی بادی در بدن را افزایش می دهند. برخی از این آنتی بادی ها به دلایل نامعلوم و به اشتباه سلول های طبیعی گوش داخلی را هم مورد حمله قرار می دهند.

سایر بیماری ها یا شرایط پزشکی که می توانند باعث ایجاد بیماری خود ایمنی گوش داخلی شوند، عبارتند از:

  • هیدروپس پس از ضربه به سر (تولید بیش از حد مایع در بدن مانند گوش داخلی پس از ضربه به سر)
  • آسیب به استخوان گیجگاهی یا پس از انجام عمل جراحی به ویژه نزدیک گوش
  • بیماری منییر (بیماری گوش داخلی با افت شنوایی و نشانه های تعادلی)

شایان ذکر است که افت شنوایی ناشی از بیماری خود ایمنی گوش داخلی نادر است و کمتر از یک درصد ناشنوایان به دلیل این بیماری شنوایی خود را از دست داده اند.

برای خواندن مقاله «کاشت حلزون» کلیک کنید

علائم بیماری خود ایمنی گوش داخلی

شاخص ترین نشانه این بیماری فقدان ناگهانی قدرت شنوایی است. این علامت در بیشتر موارد فقط یک گوش را درگیر می کند. افت ناگهانی شنوایی اغلب تحت عنوان کم شنوایی یا ناشنوایی عصبی –حسی طبقه بندی می شود. گاهی علائم افت شنوایی با علائم تعادلی مانند سرگیجه یا عدم توانایی در حفظ تعادل همراه است. افت شنوایی در بیماری خود ایمنی گوش داخلی در بیشتر موارد به صورت ناگهانی رخ می دهد.

  عفونت گوش میانی در کودکان

این بیماری ممکن است با سایر علائم ناشی از درگیری گوش داخلی مانند وزوز گوش هم همراه باشد.

تشخیص بیماری خود ایمنی گوش داخلی

بیماری خود ایمنی گوش

وقتی فردی با علائم و نشانه های این بیماری که در بالا ذکر شد، مواجه می شود، باید به پزشک، ترجیحا پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کند. پزشک برای رسیدن به تشخیص درست، تست ها و آزمون های متعددی را ممکن است برای بیمار درخواست نماید. در زیر به برخی از این تست ها اشاره شده است:

  • آزمایش خون برای مسجل شدن یا مردود ساختن تشخیص بیماری های خود ایمنی مانند
    • ANA, ESR, rheumatoid factor, HLA, CRP
  • سایر انواع آزمایش خون که شاید به بررسی برخی از بیماری های عفونی بپردازد
  • تست های مختلف برای بررسی قدرت شنوایی مانند شنوایی سنجی، تست ABR، تست ارسال امواج اتوآکوستیک و سایر موارد
  • پزشک معالج ممکن است برای بررسی پاسخدهی علائم از همان ابتدا از داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی یا داروهای حاوی کورتیکواستروئید (یا همان کورتون) استفاده نماید. اگر علائم با این چنین داروهایی برطرف شود، تشخیص بیماری خود ایمنی گوش داخلی تقریبا مسجل شده است.
  • تست صندلی چرخان برای بازسازی و تولید دوباره علائم تعادلی احتمالی گاهی مورد استفاده قرار می گیرد.

شایسته یادآوری است که هیچ کدام از تست های فوق به صورت اختصاصی نمی توانند تشخیص بیماری اتوایمیون گوش داخلی را مسجل سازند. گاهی این تست ها برای بررسی وجود یا عدم وجود سایر بیماری ها و شرایط به عنوان عامل ایجاد علائم درخواست می شود.

در

نهایت، پزشک متخصص گوش و حلق و بینی بر پایه تلفیقی از علائم و نشانه های بیمار، سابقه پزشکی، و یافته های پزشکی در طول معاینه و آزمایش ها به تشخیص نهایی می رسد.

  کاهش شنوایی و زوال عقل
برای خواندن مقاله «تومورهای قاعده جمجمه» کلیک کنید

درمان بیماری خود ایمنی گوش داخلی

بیماری خود ایمنی گوش

در بیشتر موارد پزشک معالج به عنوان خط نخست درمان، داروهای خوراکی (به شکل قرص یا کپسول یا موارد مشابه) حاوی کورتیکواستروئید (که نزد مردم با نام کورتون شناخته می شود) تجویز می کند. پردنیزولون و دگزامتازون نمونه هایی از این دسته دارویی به شمار می روند.

به طور معمول، پزشک معالج این داروها را برای یک ماه تجویز می نماید و سپس آنها را به تدریج قطع می کند. شایان ذکر است قطع ناگهانی این داروها برای بدن ممکن است با عوارض همراه باشد. در برخی از افراد بهتر است داروهای حاوی کورتیکواستروئید تجویز نشود مانند:

  • مبتلایان به دیابت
  • کسانی که زخم گوارشی فعال دارند
  • گلوکوم
  • سرطان
  • فشار خون بالا

به طور معمول، 60 درصد بیماران به همین درمان پاسخ مناسب می دهند و علائم رفع می گردد. بیمارانی که افت شنوایی خفیف تا متوسط دارند، بیشتر از موارد شدید با این درمان بهبود می یابند.

در برخی موارد، پزشک نگران بروز عوارض ناشی از مصرف درازمدت داروهای حاوی کورتیکواستروئید است. در چنین مواردی، پزشک ممکن است به جای فرم خوراکی دارو، تزریق موضعی این دارو به گوش داخلی را ارجح بداند. در اصطلاح پزشکی به این کار تزریق تراپرده گوش (transtympanic) هم گفته می شود.

اگر این دسته دارویی موثر واقع نشود یا به هر دلیل، امکان تجویز داروهای حاوی کورتیکواستروئید وجود نداشته باشد، دسته دیگری از داروهای سرکوبگر ایمنی (cytotoxic) تجویز می شود.

دکتر علی کوهی دانش آموخته رشته فوق تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی از دانشگاه استنفورد آمریکا آماده پذیرش و درمان بیماران مبتلا به بیماری خود ایمنی گوش داخلی هستند. لطفا برای اطلاعات بیشتر با کلینیک ایشان تماس حاصل بفرمایید.

منابع:

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.