غده بنا گوشی یا غده پاروتید

غده پاروتید

غده پاروتید یکی از غدد مهم موجود در بدن انسان  است که در بین غدد بزاقی موجود در دهان، بزرگ ترین آن ها به شمار می رود. زمانی که غذا را می جوید، پس از مدتی حس می کنید که دهان سرشار از  بزاق شده است. در صورتی که این بزاق ترشح شده وجود نداشته باشد، امکان شروع هضم شیمیایی غذا و همچنین چسبیده شدن ذرات غذایی به هم وجود ندارد. در صورتی که ذرات غذایی به هم چسبیده نشوند، نمی توان آن ها را بلعید و به احتمال زیاد فرایند بلع یا در همین جا متوقف می شود و یا اگر هم ادامه پیدا کند، به سختی انجام خواهد شد.

در این مطلب قصد داریم تا در خصوص ماهیت و محل قرار گیری غده پاروتید، بیماری هایی که در ارتباط با آن شکل می گیرند، سرطان غده بنا گوشی و به طور کلی تمامی مسائلی که به آن مربوط می شوند، صحبت کنیم.

محل قرار گیری غده پاروتید

غده پاروتید

پیش از دانستن و آگاهی یافتن از هر نوع اطلاعات دیگری که با این غده مرتبط هستند، بهتر است در خصوص محل قرار گرفتن آن بیشتر بدانیم. دلیل نامگذاری غده بناگوشی به محل قرارگیری آن مربوط می شود. غده بناگوشی دقیقا در پایان لایه سطحی نیام عمقی گردن و در کنار و زیر گوش ها قرار گرفته است. از آن جایی که هر فرد دو گوش دارد، دو عدد غده بزاقی نیز دارد. همان طور که توضیح مختصری داده شد، ترشحات غده بناگوشی به داخل دهان وارد می شود، این ترشحات از طریق دو مجاری این مسیر را طی می کنند و در قسمت بالایی دومین آسیای بزرگ فک بالایی به دهان وارد می شوند.

شرح وظایف غده پاروتید

در قسمت بالا نیز اشاره شد که غده بناگوشی یکی از غدد اصلی در خصوص ترشح بزاق است. بزاق مورد نظر در تشکیل خمیر غذایی نقش اصلی را بر عهده دارد.  این بزاق از غدد مختلفی که در دهان و همچنین سرتاسر لوله گوارشی قرار دارند، ترشح می شود. یکی از این غدد ترشح کننده بزاق در واقع همین غده بناگوشی یا غده پاروتید است که حدود 25% از بزاق موجود در دهان را ترشح می کند. 

همان طور که می دانید حیوانات دارای سیستم های دفاعی متفاوتی هستند. سم موجود در نیش های مار از غده بناگوشی مار ترشح می شود، بنابراین نمی توان گفت که وظیفه غده پاروتید تنها در تولید بزاق خلاصه می شود. در انسان ها و یا دیگر جانورانی که سم تولید نمی کنند، غده بناگوشی وظیفه تولید آنزیم های ضد باکتریایی و همچنین ضد عفونی کننده دهان را نیز دارد.

ساختارهای نزدیک به غده پاروتید

هر غده بناگوشی از دو قسمت که با نام های لوب سطحی و لوب عمقی شناخته می شود، تشکیل شده است. حد فاصل بین این دو لوب عصب صورت عبور می کند. احتمالا دلیل قرارگیری این عصب در بین دو لوب غده به دلیل مراقبت بیشتر از آن در برابر حوادث و زیان های وارده است، زیرا این عصب موارد زیادی همچون توانایی باز و بسته شدن چشم، بالا و پایین آوردن ابرو و همچنین نحوه لبخند زدن را کنترل می کند.

یکی دیگر از ساختارهایی که در نزدیکی این غده وجود دارد، مربوط به شریان کاروتید خارجی است. این رگ میزان خونی که به سر و گردن از سمت قلب فرستاده می شود را کنترل می کند و مسئول غذا رسانی  به صورت و جمجمه، بشمار می رود.

سرطان غدد بزاقی

سرطان غده بزاقی در نواحی مختلفی صورت می گیرد. ناحیه اول همان ناحیه پاروتید است که در مقابل گوش ها قرار گرفته است؛ و ناحیه دوم نیز در غده بزاقی کوچک تر که در سقف دهان جای دارند، ایجاد می شود.

یکی از موضوعات مهم دراین حوزه، در خصوص خوش خیم یا بدخیم بودن سرطان و تومور غده پاروتید است. موضوع مهم بعدی آسیبی است که توسط این کنسر به بافت های مجاور وارد می شود. گاهی اوقات آسیب وارد شده به اعصاب یا شریان ها در نتیجه انجام عمل جراحی نیست، بلکه به علت پیشرفت تومور است که باعث آسیب به بافت های مجاور شده است.

سرطان های موجود در حیطه غده پاروتید در واقع غالبا خوش خیم هستند و قابلیت درمان دارند، اما بهتر است دو نکته بسیار مهم را در خصوص آن ها در نظر بگیرید. اولین نکته مربوط به جراحی غده پاروتید و برطرف ساختن تومور است که شامل انتخاب کلینیک مناسب، پزشک متبحر و متخصص و مواردی از این قبیل می شود؛ دومین نکته نیز در خصوص علائم و شواهد این بیماری است که می توان با در نظر گرفتن آن ها و توجه به آن ها، از بدخیم شدن تومور جلوگیری کرد. هر دو مورد در ادامه به صورت کامل توضیح داده خواهند شد.

جراحی غده پاروتید

غده پاروتید

در صورت بروز هرگونه مشکل در غده پاروتید، در صورتی که اوضاع وخامت زیاد و غیر قابل درمانی نداشته باشد، می توان آن را به وسیله دارو و درمان برطرف ساخت.

به دلیل وجود عصب صورت و شریان کاروتید خارجی، در صورتی که غده بناگوشی یا پاروتید دچار مشکل و یا حتی سرطان شود، انجام عمل جراحی بسیار سخت و همچنین زمان بر و پر خطر است. عمل جراحی که به منظور درمان تومور پاروتید انجام می شود، “پاروتیدکتومی” نام دارد و همان طور که گفته شد، به دلیل وجود آن ساختارهایی همچون عصب صورت و شریان کاروتید خارجی، عملی حساسی نیز محسوب می شود،زیرا جراح باید بتواند مکان دقیق رگ ها را تشخیص داده و از صدمه به آن ها جلوگیری کند.

همان طور که گفته شد جراح این نوع از عمل بایستی تبحر زیادی داشته باشد تا با انجام عمل جراحی آسیبی به بخش های نزدیک تومور وارد نکند. دکتر “علی کوهی”  فوق تخصص جراحی گوش می تواند برای درمان این ضایعات مورد مشاوره شما باشد.

علائم و نشانه های سرطان غده پاروتید

غده پاروتید

همان طور که گفته شد توجه کردن به نشانه هایی که در ادامه ذکر می شوند، می تواند شما را از درگیر شدن با یک نوع سرطان بدخیم و ایجاد تومورهای بزرگ در این غده در امان نگه دارد. در ادامه برخی از نشانه ها و علائم ذکر شده اند که می توانند در کنار هم نشانه ای قطعی و یا نشانه ای با احتمال زیاد از وجود سرطان غده بناگوشی باشند:

  • بی حس شدن بخش هایی از صورت به دلیل آسیب به عصب صورت
  • تغییرات جزئی و کلی در بینایی فرد
  • وجود زخم در قسمت داخلی دهان که در واقع پوششی بر روی تومور است
  • لمس شدن صورت و عدم توانایی بیمار در حرکت دادن اجزای صورت همچون ابرو، لب ها و پلک ها
  • ایجاد مشکل در باز کردن دهان برای صحبت کردن، غذا خوردن و درد دهان
  • ایجاد تورم و یا غده در نزدیکی فک و یا گوش

موارد بیان شده همگی جز موضوعاتی هستند که در حالت عادی و یا با بیماری های شایع مثل آنفولانزا و سرما خوردگی اتفاق نمی افتند، بنابراین در صورت مواجه شدن با این نوع از علائم بهتر است به سرعت به پزشک مربوطه مراجعه کنید و هرچه سریع تر آزمایشاتی را در جهت تشخیص بیماری و خوش خیم یا بدخیم بودن تومور انجام دهید.

سخن پایانی

به طور کلی در خصوص غده بناگوشی و یا غده پاروتید بهتر است بدانید که این غده علاوه بر تولید موسین (بزاقی که باعث نرم شدن غذا و آغاز فرایند هضم شیمیایی آن می شود) می تواند آنزیم هایی را نیز در جهت ضد عفونی کردن غذا و آب و هوای وارد شده به دهان تولید  کند. هنوز هم دلیل مشخصی برای به وجود آمدن این بیماری پیدا نشده است، اما علائمی که نشان دهنده این نوع از سرطان هستند، کاملا واضح و آشکار بوده و بیمار را به سرعت از خطر آگاه می کنند.

فراموش نکنید همان طور که گفته شد انجام عمل جراحی بر روی غده بنا گوشی می تواند بسیار کار پر ریسکی محسوب شود، بنابراین به دلیل حساسیت بالا و جلوگیری از عوارض احتمالی جراحی، در انتخاب پزشک جراح دقت نمایید.  دکتر کوهی یکی از پزشکانی هستند که میتوان در این زمینه مورد مشاوره شما باشند.

منبع:

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *