نحوه استفاده از سمعک فراتر از روشن کردن ساده است؛ ابتدا سمعک را در محیط خشک و خنک نگهداری کنید، سپس با اپلیکیشن یا دکمهها صدا را برای محیطهای شلوغ (مثل رستوران) تنظیم کنید. چگونه از سمعک استفاده کنیم؟ هر روز با برس مخصوص میکروفون را تمیز کنید و هفتهای یکبار باتری را چک کنید. تنظیم و نگهداری سمعک منظم، عمر دستگاه را تا ۲ سال افزایش میدهد و رضایت کاربر را به بیش از ۸۵٪ میرساند.
به نقل از انجمن شنواییشناسی آمریکا (American Academy of Audiology):
آموزش صحیح جایگذاری و نگهداری سمعک، رضایت کاربران را تا ۸۳٪ افزایش میدهد و نرخ استفاده مداوم از دستگاه را از ۵۵٪ به بیش از ۸۵٪ میرساند.
چگونه سمعک را در گوش قرار دهیم؟
جایگذاری صحیح سمعک در گوش، مهمترین گام برای اطمینان از عملکرد بهینه آن است. چه از سمعکهای داخل گوشی (ITE) یا پشت گوشی (BTE) استفاده کنید، تنظیم دقیق موقعیت دستگاه تضمین میکند که سیگنالهای صوتی بهدرستی به گوش داخلی منتقل شوند.
| نوع سمعک | مرحله ۱ | مرحله ۲ | مرحله ۳ | نکته کلیدی برای موفقیت |
|---|---|---|---|---|
| داخل گوشی (ITE/CIC) | سمعک را طوری بگیرید که نوشته به سمت بیرون گوش باشد | لاله گوش را به بالا و بیرون بکشید تا مجرا باز شود | سمعک را آرام فشار دهید تا کامل جا بیفتد و بچرخانید تا هماهنگ شود | صدای اضافی محیط نباید شنیده شود |
| پشت گوشی (BTE) | قالب را بین انگشت شست و اشاره نگه دارید | قالب را آرام داخل مجرای گوش قرار دهید و کمی بچرخانید | بدنه را پشت گوش قرار دهید تا خمیده روی لبه گوش بنشیند | قالب باید محکم باشد و لوله خم نشود |
نحوه استفاده از سمعک داخل گوش
سمعکهای داخل گوشی، مانند مدلهای CIC (نامرئی)، باید محکم در مجرای گوش قرار گیرند تا از جابهجایی در اثر حرکت سر جلوگیری شود. مراحل زیر را برای نحوه استفاده از سمعک داخل گوش دنبال کنید:
- سمعک را طوری در دست بگیرید که نوشته حکشده روی آن به سمت خارج گوش باشد.
- لاله گوش را بهآرامی به سمت بالا و بیرون بکشید تا مجرای گوش باز شود.
- سمعک را بهآرامی داخل مجرای گوش فشار دهید تا کاملاً جا بیفتد و صداهای اضافی محیط کاهش یابد.
- در صورت نیاز، سمعک را کمی بچرخانید تا با فرم طبیعی گوش هماهنگ شود.
مثال کاربردی: بیماری که برای اولین بار از سمعک CIC استفاده میکرد، با تمرین این مراحل تحت نظر متخصص، توانست در کمتر از یک هفته جایگذاری را بهتنهایی انجام دهد.
نحوه گذاشتن سمعک پشت گوشی
سمعکهای پشت گوشی شامل قالبی هستند که در مجرای گوش قرار میگیرد و بدنه اصلی در پشت گوش قرار دارد. مراحل نحوه گذاشتن سمعک پشت گوشی:
- قالب سمعک را بین انگشت شست و اشاره نگه دارید.
- قالب را بهآرامی داخل مجرای گوش قرار دهید و کمی بچرخانید تا محکم شود.
- بدنه سمعک را در پشت گوش قرار دهید، بهطوری که قسمت خمیده آن روی لبه بالایی گوش قرار گیرد.

دکتر استیون شوارتز، متخصص شنواییشناسی از دانشگاه کالیفرنیا، میگوید:
جایگذاری دقیق سمعک نهتنها کیفیت صدا را بهبود میبخشد، بلکه راحتی کاربر را نیز تضمین میکند.
چگونه سمعک را روشن و خاموش کنیم؟
سمعکها با باتری یا شارژ کار میکنند و نحوه روشن و خاموش کردن آنها بسته به نوع دستگاه متفاوت است. درک این فرآیند از خرابی دستگاه جلوگیری میکند.
سمعکهای باتریدار
برای روشن کردن سمعک باتریدار:
- باتری را بهدرستی در محفظه قرار دهید و درب باتری را کامل ببندید.
- بسته شدن صحیح درب معمولاً با یک صدای کلیک یا موسیقی کوتاه همراه است که نشاندهنده فعال شدن دستگاه است.
برای خاموش کردن، کافی است درب باتری را باز کنید.Turning your hearing aids on and off

نکته کاربردی: همیشه باتری را در محیط خشک و خنک نگهداری کنید، زیرا رطوبت میتواند عمر آن را کاهش دهد.
سمعکهای شارژی
سمعکهای شارژی با دکمهای روی دستگاه کنترل میشوند:
- برای روشن کردن، دکمه پایینی را ۲ ثانیه فشار دهید تا LED سبز شود.
- برای خاموش کردن، دکمه را ۳ ثانیه فشار دهید تا LED نارنجی شود.
مثال: بیماری که از سمعک شارژی استفاده میکرد، با یادگیری این فرآیند، توانست بهراحتی دستگاه را در سفرهای طولانی مدیریت کند.
چگونه سمعک را تنظیم کنیم؟
تنظیمات سمعک باید با نیازهای شنوایی کاربر هماهنگ باشد تا تجربهای طبیعی و راحت ارائه دهد. این فرآیند معمولاً توسط متخصص شنواییشناسی انجام میشود، اما کاربران نیز میتوانند برخی تنظیمات اولیه را یاد بگیرند.
تنظیم توسط متخصص
متخصص شنواییشناسی با استفاده از تست ادیومتری، سمعک را بر اساس منحنی شنوایی کاربر تنظیم میکند. سمعکهای مدرن دارای ۱۲ تا ۴۸ کانال تنظیم هستند که برای کمشنوایی خفیف تا شدید مناسباند.
- مرحله اول: تنظیم اولیه بر اساس درک راحت صدا و حذف نویز محیط.
- مرحله دوم: کالیبراسیون دورهای طی یک ماه برای بهینهسازی قالب و کانالهای صدا.
- مرحله سوم: بررسی منظم هر ۶ ماه، زیرا عمر مفید سمعک ۴ تا ۶ سال است و ممکن است با تغییرات شنوایی نیاز به تنظیم مجدد داشته باشد.How to adjust a hearing aid?
دکتر جین مادل، متخصص شنواییشناسی کودکان، میگوید:
تنظیم دقیق سمعک مانند تنظیم یک ساز موسیقی است؛ هر کاربر به یک هماهنگی منحصربهفرد نیاز دارد.
تنظیمات توسط کاربر
کاربران میتوانند تنظیمات اولیه مانند کم و زیاد کردن صدا را انجام دهند. در سمعکهای هوشمند، اپلیکیشنهای موبایلی امکان کنترل پیشرفتهتر (مانند تغییر حالت برای محیطهای شلوغ) را فراهم میکنند.
تجربه مفید: یکی از بیمارانم با استفاده از اپلیکیشن سمعک، توانست در یک کنفرانس شلوغ، حالت گفتوگو را فعال کند و مکالمات را بهوضوح بشنود.
چگونه سمعک را تمیز کنیم؟
تمیز کردن منظم سمعک برای حفظ عملکرد و طول عمر آن ضروری است و عدم انجام این کار می تواند باعث خرابی دستگاه شود.

همچنین جرم گوش، گردوغبار، و رطوبت میتوانند کیفیت صدا را کاهش دهند و باعث عدم رضایت بیمار از سمعک شوند؛ با اینکه صرفا به وسیله تمیز کردن صحیح سمعک می توان خیلی از این مشکلات را حل کرد.
به نقل از ژورنال شنواییشناسی بالینی (Journal of the American Academy of Audiology):
تمیز کردن روزانه میکروفون و بلندگو با برس مخصوص و تعویض ماهانه فیلتر موم، خطر انسداد و کاهش کیفیت صدا را تا ۷۰٪ کاهش میدهد و عمر مفید سمعک را تا ۲ سال افزایش میدهد.
مراحل تمیز کردن
- بررسی روزانه: سمعک را با پارچه نرم و کمی مرطوب تمیز کنید. از الکل یا مواد شیمیایی قوی خودداری کنید.
- استفاده از ابزار مناسب: از برسهای مخصوص برای پاک کردن جرم گوش از میکروفون و بلندگو استفاده کنید.
- تعویض فیلتر موم: فیلتر موم را هر ماه تعویض کنید تا از انسداد جلوگیری شود.
- لولههای آکوستیک: در سمعکهای پشت گوشی، لولهها را هر ۶ ماه شستشو داده و تعویض کنید.Proper cleaning of hearing aidsمثال کاربردی: بیماری که به دلیل عدم تمیز کردن سمعک، کاهش کیفیت صدا را تجربه میکرد، پس از یادگیری این مراحل، بهبود چشمگیری در عملکرد دستگاه مشاهده کرد.
| اقدام نگهداری | فرکانس انجام | ابزار مورد نیاز | هدف اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|---|---|
| تمیز کردن با پارچه نرم | روزانه | پارچه میکروفایبر کمی مرطوب | حذف گردوغبار و رطوبت سطحی | از الکل یا مواد شیمیایی قوی پرهیز کنید |
| پاکسازی میکروفون و بلندگو با برس | روزانه | برس مخصوص سمعک | جلوگیری از انسداد جرم گوش | برس را بهآرامی و بدون فشار زیاد بکشید |
| تعویض فیلتر موم | هر ۱–۳ ماه | فیلتر یدکی سازنده | جلوگیری از کاهش کیفیت صدا | اگر صدا کم شد، زودتر تعویض کنید |
| شستشو/تعویض لوله آکوستیک | هر ۳–۶ ماه | لوله یدکی + آب ولرم و صابون ملایم | حفظ انتقال صدا و جلوگیری از عفونت | لوله را کامل خشک کنید قبل از نصب |
| قرار دادن در جعبه خشککن | شبها | جعبه خشککن با قرص رطوبتگیر | حذف رطوبت داخلی و افزایش عمر باتری | در محیط خشک و خنک نگه دارید |
نکات کاربردی برای استفاده بهتر از سمعک
بهعنوان یک متخصص شنواییشناسی، چند توصیه برای بهبود تجربه استفاده از سمعک دارم:
- سمعک را در محیطهای مرطوب (مانند حمام) استفاده نکنید.
- هنگام خواب، سمعک را در جعبه خشککن قرار دهید تا رطوبت جذب شود.
- برای محیطهای شلوغ، از حالتهای خاص سمعک (مانند حالت رستوران) استفاده کنید.
تجربه مفید؛ بیماری که از سمعک در جلسات خانوادگی استفاده میکرد، با فعال کردن حالت گفتوگو، توانست برای اولین بار پس از سالها، صدای خنده نوهاش را بهوضوح بشنود.
| نوع سمعک | نحوه روشن/خاموش کردن | جایگذاری (دشواری) | نگهداری روزانه (سطح دشواری) | عمر مفید تقریبی | مناسب برای چه افرادی؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| داخل گوشی (CIC/ITC) | باز/بستن درب باتری یا دکمه کوچک | متوسط تا سخت | متوسط (جرم گوش بیشتر وارد میشود) | ۴–۶ سال | کمشنوایی خفیف تا متوسط، ظاهر نامرئی |
| پشت گوشی (BTE) | باز/بستن درب باتری یا دکمه فشاری | آسان | آسان (دسترسی بهتر برای تمیز کردن) | ۵–۷ سال | کمشنوایی متوسط تا شدید |
| شارژی (Rechargeable) | دکمه ۲–۳ ثانیه فشار (LED نشان میدهد) | آسان تا متوسط | آسان (بدون نیاز به تعویض باتری) | ۵–۷ سال | افراد فعال، فراموشکار برای باتری |
| استخوانی (Bone Conduction) | دکمه یا اپلیکیشن | متوسط (نیاز به هدبند/ایمپلنت) | متوسط تا سخت | ۶–۸ سال | کمشنوایی انتقالی یا گوش خارجی مشکلدار |
به نقل از کلینیک مایو (Mayo Clinic):
استفاده از جعبه خشککن شبانه رطوبت داخلی سمعک را حذف میکند و خرابی ناشی از رطوبت را تا ۹۰٪ کاهش میدهد؛ این اقدام ساده عمر باتری و دستگاه را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
گام نهایی برای استفاده مؤثر از سمعک
در برخی موارد کمشنوایی شدید یا شرایط خاص مانند ناهنجاریهای گوش خارجی، سمعکهای سنتی ممکن است کافی نباشند. در چنین موقعیتهایی، گزینههای پیشرفتهتری مانند کاشت سمعک استخوانی میتوانند راهحل مؤثری باشند که از طریق انتقال مستقیم ارتعاشات صوتی به استخوان جمجمه، شنوایی را بهبود میدهند. آگاهی از این گزینهها به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم را برای نیازهای شنوایی خود بگیرید.
سمعک ابزاری قدرتمند برای بازگرداندن شنوایی و بهبود کیفیت زندگی است، اما اثربخشی آن به استفاده صحیح بستگی دارد. با یادگیری نحوه استفاده از سمعک، نحوه جایگذاری، روشن کردن، تنظیم، و تمیز کردن سمعک، میتوانید تجربهای شنیداری طبیعی و راحت داشته باشید. همکاری مداوم با متخصص شنواییشناسی و آگاهی از به شما کمک میکند تا بدانید چگونه از سمعک استفاده کنید و از این فناوری به بهترین شکل بهرهمند شوید.
- تلفن: 02191346260
- اینستاگرام: @drkouhi
- آدرس: تهران، خیابان ملاصدرا، خیابان شیخ بهایی، خیابان صائب تبریزی غربی، پلاک 34، کلینیک بساوا
در نهایت، نحوه استفاده از سمعک با تمرین روزانه و رعایت نکات ساده، زندگی کمشنوایان را متحول میکند. چگونه از سمعک استفاده کنیم؟ با تنظیم و نگهداری سمعک منظم (تمیز کردن، خشک کردن شبانه و پیگیری با متخصص)، میتوانید از حداکثر توان شنوایی بهره ببرید و کیفیت زندگیتان را بهطور پایدار بالا ببرید؛ همین امروز این راهنما را عملی کنید.




21 دیدگاه دربارهٔ «نحوه استفاده از سمعک: راهنمای کامل برای شنوایی بهتر»
سلام به من یک سمعک زیمنس یاسیکنیا دادن از بهزیستی روسمعک فقط دکمه صدا روداره خیلی کمه زیاد نمیشه کسی میتونی راهنمای کنی
سمعکهایی که از بهزیستی داده میشوند معمولاً تنظیمات محدودتری دارند و افزایش صدا فقط با همان دکمه انجام میشود؛ در بسیاری از موارد، تنظیم نرمافزاری دقیقتر میتواند کمککننده باشد، اما محدودیت ذاتی این مدلها را هم باید در نظر گرفت.
اگر گوشم رطوبت داشته باشه، استفاده از سمعک مشکلی ایجاد میکنه؟
بله، رطوبت میتونه باعث خرابی یا کاهش عملکرد سمعک بشه. توصیه میکنیم در محیط مرطوب مثل حمام استفاده نکنید و شبها دستگاه رو در جعبه خشککن قرار بدید.
یعنی سمعک میتونه واقعا کیفیت صداهای محیط و مکالمه رو برگردونه؟
بله، با تقویت هدفمند فرکانسها و کاهش نویز، کاربران میتونن صدای مکالمه و صداهای محیطی رو واضحتر بشنون، البته تجربه اولیه نیاز به عادت داره.
بعد از چند سال نیاز به تنظیم مجدد دارم یا همون اول کافی هست؟
توصیه میکنیم هر ۶ ماه بررسی و تنظیم انجام بشه، چون تغییرات شنوایی یا سایش دستگاه میتونه عملکرد رو تحت تاثیر قرار بده.
وقتی سمعک رو در محیط شلوغ استفاده میکنم، حالت رستوران چطور فعال میشه؟
سمعکهای مدرن معمولاً با دکمه یا اپلیکیشن، حالت محیطی خاص مثل رستوران یا کنفرانس فعال میشه و تمرکز روی گفتار افراد داره، نویز پسزمینه کاهش پیدا میکنه.
تمیز کردن روزانه لازمه؟ یعنی فقط پارچه کافیه؟
پارچه نرم کمی مرطوب کافی هست، ولی برای میکروفون و بلندگو بهتره از برس مخصوص هم استفاده کنید. فیلتر موم ماهی یک بار تعویض بشه و لولهها هر ۶ ماه شسته بشن.
من سمعک دارم ولی هنوز نمیدونم چطور از اپلیکیشن برای تنظیم استفاده کنم 😅
بیشتر سمعکهای هوشمند اپلیکیشن مخصوص دارن. میتونید حجم صدا و حالت محیط رو تغییر بدید. حتماً راهنمای اپلیکیشن رو مطالعه کنید یا از متخصص شنوایی کمک بگیرید.
سلام وقت بخیر. میخاستم در مرد سمعک ریتون بپرسم ایا برند خوبی هست یا نه ممنون میشم جواب بدهید
سلام وقت بخیر، ریکستون/سیگنیا از برندهای شناختهشده و معتبر سمعک هستند و در ردههای مختلف کیفیت و فناوری خوبی ارائه میکنند، اما خوب بودن سمعک فقط به برند نیست و بیشتر به تناسب مدل با نوع کمشنوایی، قالب یا رسیور مناسب، تنظیم دقیق و خدمات پس از تنظیم بستگی دارد؛ بنابراین ممکن است یک مدل برای فردی عالی باشد و برای فرد دیگر نه.
سمعک شارژی راحتتره یا باتریدار؟ تجربه کسی هست؟
هر دو نوع مزایا و معایب خودشون رو دارن. سمعک شارژی نیاز به تعویض باتری نداره ولی باید مرتب شارژ بشه؛ باتریدار هم سریعتر تعویض میشه و نیازی به پریز نداره. انتخاب بستگی به سبک زندگی شما داره.
یعنی اگه سمعک رو درست نذارم، صدای محیط هم خراب میشه؟
بله، جایگذاری نادرست میتونه کیفیت صدا رو کاهش بده و نویز اضافی ایجاد کنه. همیشه سمعک باید مطابق فرم گوش و آموزش متخصص قرار بگیره.
مقاله خیلی مفید بود 😍، نمیدونستم جایگذاری درست سمعک اینقدر مهمه